logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

Buscador en www.sghn.org
SGHN Xeral As Mariñas Ferrol Ourense Pontevedra Museo Astronomía
En www.sghn.org
 
line decor
  INICIO
line decor

 

 


 
 
 

 

Na procura do abellaruco e máis...

6ª edición 09-07-2016: explorando por terras de A Mezquita

Ourense, 23-07-2016

Qué difícil foi este ano ollar o abellaruco!, só a última hora da mañá e só en vó e só dous exemplares, sabiamos que ía ser complicado atopalo e así foi, pero imos contar desde o principio.

Despois de xuntarnos e xa organizados collemos cara á primeira parada, frente ao pobo de Chaguazoso, rápidamente varios dos participantes indican (VAIA MEMORIA!) que a 5ª edición de “Na procura do Abellaruco” rematara precisamente en Chaguazoso, pero aquel por terras de Vilariño de Conso, e este ano trátase do Chaguazoso de A Mezquita no LIC (lugar de importancia comunitaria) Pena Maseira

. Preto do pobo, nun noiro ao pé da estrada, hai indicios (furas) da presenza do noso principal actor do día: o abellaruco. Así que logo de aprender algo máis sobre esta ave esculcáronse as furas, que parecían non ter uso, e o ceo observándose outras especies: abelleiro, buzaco ou miñato, ferreiriños, rolas, .... e ata unha cegoña pero nin rastro dos abellarucos. Durante a espera, Marcos Santamaría (alumno en prácticas na delegación de Ourense da SGHN) ofrece información sobre a ave incidindo na súa alimentación e na súa relación cós apicultores nalgunhas zonas da península; ao mesmo tempo que aproveita a ocasión para expoñer a actual problemática derivada da expansión da exótica invasora vespa asiática: Vespa velutina, do seu efecto sobre as colmeas, explicando tamén a confusión xeneralizada entre esta especie exótica invasora e a autóctona Vespa crabro. Na figura anexa indícanse os trazos diferenciadores entre ambas especies pois se está comprobando que nun gran número de ocasións destrúense niños e elimínase o noso avispón en lugar do asiático.

Máis...

 

Nova investigación sobre os zifios fósiles do Museo

Ferrol, 21-07-2016

A sección de mamíferos mariños da SGHN ven de colaborar nun novo estudo sobre fósiles de cetáceos publicado na revista Journal of Morphology. Esta liña de investigación afonda máis nos estudos comezados no 2006 coa chegada dos primeiros fósiles ao Museo de Historia Natural da SGHN e que no ano 2013 deu como froito a presentación de catro novas especies de zifios. Unha delas, o Globicetus hiberus, foi sometida a un estudo histolóxico para coñecer as súas estruturas ósea e coñecer a funcionalidade das mesmas.

Esta especie caracterízase por unha gran prominencia sobre o premaxilar de forma esférica que é obxecto de moitas discusións e interpretacións. Estas estruturas osteoescleróticas hiperplásicas permanecen baixo discusión xa que non existen equivalentes morfolóxicos noutros tetrápodos e a ecoloxía dos zifios é pouco coñecida. Unha das teorías máis consistentes e compatibles morfolóxica e estruturalmente é o recoñecemento acústico conespecífico dos machos en entornos con escasa ou nula visibilidade.

Estrela Polar

Efemérides astronómicas de Xullo

Ferrol, 09-07-2016

A estrela Polar é a estrela máis brillante da constelación da Osa Menor, e atópase situada na punta da cola da osa que representa a constelación. É a estrela visible do hemisferio norte máis próxima ao momento cara ao que se dirixe o eixo da Terra, sinalando de xeito aproximado a situación do polo norte celeste. Atópase a 425 anos luz do Sol e ten unha magnitude aparente de 1,98.

Trátase de tres estrelas, a principal Polaris A, é de cor amarelo, 2.500 veces mais brillante que o Sol e 46 veces mais grande, a súa temperatura superficial é de 6.000 ºC. Polaris Ab ten unha magnitude aparente de 9,2, é de cor branco-amarelo, 3 veces mais brillante que o Sol e o mesmo tamaño. Polaris B ten unha magnitude aparente de 8,7, é de cor branco, é 4 veces mais brillante que o Sol e ten 1,4 veces o seu tamaño, a temperatura superficial é de 7.000 ºC.

Na mitoloxía grega representa a punta da cola da constelación, que para os gregos era un can en lugar dunha osa. O seu nome actual vén de Stella Polaris, unha forma de identificala coa súa misión principal que é indicar o polo norte celeste. O seu nome grego era Cynosura (o rabo do can), outros nomes son: Phoenice, Arcadia, Tramontana, Al Kiblah, Mismar, Al Jadi, Juddah, Yilduz e nas Tablas Alfonsinas coñecíase como Alrucaba. O seu nome cientifico é Alfa Ursae Minoris.

É moi sinxelo localizar a estrela Polar no ceo, basta con prolongar a liña que une as estrelas Merak e Dubhe na Osa Maior, e a unhas 5 veces a distancia de separación das dúas estrelas mencionadas atópase a estrela Polar. Outra forma de localizala é mediante a constelación de Casiopea, trazamos as bisectrices dos ángulos que forman as súas estrelas e córtanse preto da Polar, tal e como se ve na imaxe.
A estrela polar atópase moi próxima ao polo norte celeste, o que a coloca nunha posición privilexiada que a converte nunha aliada do navegante que, cunha simple observación co sextante, pode determinar a latitude, e calcular a correción total da agulla magnética que lle permite manter o rumbo correcto. De ahí outro dos seus nomes “Stella Maris”

 

Ver ampliación.

  • Día 4: Ás 11:01 h Lúa Nova.
  • Día 6: Aniversario (1687) da publicación do libro "Principia" onde Isaac Newton publica a Lei da Gravitación Universal.
  • Día 9: Xúpiter e a Lúa moi próximos.
  • Día 12: Ás 00:52 h a Lúa en Cuarto Crecente.
  • Día 14: Marte e a Lúa moi próximos.
  • Día 16: Mercurio e a Lúa moi próximos.
  • Día 19: Ás 22:57 h Lúa Chéa.
  • Día 20: Aniversario da chegada do home á Lúa (1969). Aniversario da chegada da nave automática Viking á superficie do planeta Marte (1976).
  • Día 23: Neptuno e a Lúa moi próximos.
  • Día 26: Urano e a Lúa moi próximos. Ás 23:00 h a Lúa en Cuarto Minguante.
  • Día 27: Choiva de meteoros: Piscis Austrinídas, comezan o 15 de xullo, cun máximo de 5 por hora o 27, radiante en Piscis Australis. Urano e a Lúa moi próximos.
  • Día 28: Aniversario da primeira foto do Sol. Descúbrese a Coroa Solar (1861). Choiva de meteoros Piscis Austrínidas, comezan o 15 de xullo, cun máximo de 5 por hora o día 28, radiante en Piscis Austrinus.
  • Día 30: Choiva de meteoros: Alfa-Capricórnidas, comezan o 3 de xullo, cun máximo de 5 por hora o 30, radiante en Capricornio. Choiva de meteoros: Delta-Acuáridas Sur, comezan o 12 de xullo, cun máximo de 16 por hora o 30, radiante en Acuario.

PLANETAS

  • Mercurio en Cancer con magnitude -1,05. Non visible pola súa proximidade ao Sol.
  • Venus en Cancer con magnitude -3,32. Non visible pola súa proximidade ao Sol.
  • Marte en Libra con magnitude -0,91. Visible 5 horas despois do solpor.
  • Xúpiter en Leo con magnitude -1,35. Visible 2 horas despois do solpor.
  • Saturno en Ofiuco con magnitude 0,44. Visible 6 horas despois do solpor.
  • Urano en Piscis con magnitude de 6,15. Visible 4 horas antes do amencer

COMETAS

  • Pola súa magnitude superior a 10, os cometas neste mes son dificilmente localizables.

Ver ampliación.

 

NOVAS fichas de identificación de bolboretas: Licénidos e Ninfálidos

Vilagarcía, 08-07-2016

Continuando coa edición das fichas de identificación da nosa fauna e flora, presentamos tres novas fichas listas para imprimir e levar ó campo:

  • Lycaenidae I (lycaena, Callophrys...) en xeral os licénidos de coración verdosa, bermella, etc.
  • Lycaenidae II (parte da familia polyommatinae), de anversos xeralmente azulados.
  • Nymphalidae I (Boloria, Argynnis, Brenthis), de tamaño grande e medio e fondo laranxado.

Regulación de actividades recreativas nos espazos galegos da Rede Natura 2000

Santiago de Compostela, 04-07-2016

O Decreto 37/2014 polo que se declaran zonas especiais de conservación os lugares de importancia comunitaria de Galicia e se aproba o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia establece unha zonificación para os espazos da Rede Natura segundo a cal:

  • A Zona 1, ou Área de Protección, está constituida por “territorios cun valor de conservación moi alto, constituídos por unha porción significativa de hábitats prioritarios ou hábitats de interese comunitario ou ben de núcleos poboacionais e hábitats de especies de interese para a conservación” (Art. 16).
  • A Zona 2, ou Área de Conservación, está constituida por “territorios cun valor de conservación alto e medio, cunha porción variable de hábitats do anexo I da Directiva 92/43/CEE, cunha elevada naturalidade e diversidade ... ou ben, unha porción significativa das áreas prioritarias das especies silvestres de flora e fauna de interese para a conservación” (Art. 17).
  • A Zona 3, ou Área de Uso Xeral, “na planificación de cada espazo protexido, debe ser capaz de absorber a maior parte das actividades de carácter recreativo, co fin de reducir a presión destas sobre as áreas que posúen hábitats ou especies cunha elevada fraxilidade” (Art. 18).

Malia ter transcorridos xa máis de dous anos dende a promulgación do Decreto 37/2014, xurden continuamente actividades recreativas para as que se contemplan asistencias multitudinarias en territorios declarados Zona 1 e 2, é dicir, no mesmo “corazón” dos espazos naturais máis valiosos, sensibles e emblemáticos de Galicia. Basten como exemplos recentes os seguintes:

  • Farinato Race Lugo” o 23-05-2015, carreira de obstáculos extremos con máis de 700 participantes polo leito do río Rato na Reserva da Biosfera Terras do Miño.
  • Festival “Con V de Valarés” entre o 14 e 16-08-2015, cuns 4200 asistentes en 2015 na praia de Balarés, Zona 1 da ZEPA Costa da Morte.
  • ”A ruta dos Faros”, senderismo en etapas dende Malpica ata Fistera, con máis de 400 participantes por etapa e pasando por zonas 1 e 2 da ZEPA Costa da Morte (Norte) en primavera.
  • “VI Costa-Trail de Oleiros Seixo Branco” o 03-04-2016 polo ZEC Costa de Dexo.
  • Proba con vehículos 4X4 o 02-04-2016 no Parque Natural Baixa Limia Serra do Xurés (que ademais é ZEC e ZEPA) que atravesou por zonas supostamente coa máxima protección tamén segundo o PORN do Parque Natural: Alta Serra do Xurés en Lobios, Serra de Santa Eufemia, Barranco de Cruz do Touro en Lobios.
  • “Ultra Trail” na ZEC Serra do Courel o 28-05-2016, no que os organizadores incumpliron as instrucións da DX Conservación da Natureza, desviaron o trazado sobre o previsto e desbrozaron monte a través e sen permiso.
  • “I Trail Fragas do Eume” o 19-06-2016 no Parque Natural homónimo (que ademais é ZEC e ZEPA).
  • “Treslunas Race”previsto para o 05 e 06-08-2016 na Serra de Enciña da Lastra (LIC, ZEPA e Parque Natural) e que contempla un número máximo de participantes de ata 500 en bicicleta TT e ata 300 a pé.

Compre ter en conta tamén que ademais de protexer zonas ambientalmente moi valiosas e sensibles, as Zonas 1 e 2 da Rede Natura 2000 representan tan só o 12% do territorio galego, polo que no 88% restante do territorio hai espazo axeitado e de sobra para organizar actividades recreativas multitudinarias, alomenos unha parte das cales fanse con intereses lucrativos, primando o beneficio duns poucos sobre o prexuízo da cidadanía en xeral e a conservación do patrimonio natural en particula.

Por todo iso, SGHN ven de solicitar á Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio (PDF) que, en aplicación do espírito e a letra do Decreto 37/2014, a Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio que:

  • Prohiba con caracter xeral as actividades recreativas multitudinarias nas Zonas 1 e 2 dos espazos naturais declarados Zonas de Especial Conservación no cadro da Rede Natura 2000, así como que no resto dos casos se estuden e autoricen individualmente xa que poden existir zonas con valores ambientais incompatibles con estas actividades que na actualidade están fóra das Zonas 1 e 2 (por exemplo as zonas previstas de ampliación da Rede Natura 2000).
  • Divulgue exhaustivamente dita prohibición a traverso da súa páxina web e mediante comunicación expresa a todalas federacións, clubes deportivos e concellos.
  • Adopte todas as medidas necesarias para garantir o cumplimento do Decreto 37/2014.

 

Nóbeles, transxénicos e "principios con maiúsculas"

Santiago de Compostela, 02-07-2016

Dende onte corre como un regueiro de pólvora polos medios de comunicación de todo o mundo a nova dun manifesto asinado por máis dun cento de premios Nóbel que acusan a Greenpeace nada menos que de "crime contra a humanidade" por opoñerse aos alimentos transxénicos e instan á dita ONG a “abandoar a súa campaña contra os organismos modificados xenéticamente en xeral e o arroz dourado en particular”.

Máis alá das polémicas na concesión dalgúns premios Nóbel (sobre todo da paz, pero tamén de literatura), semella fóra de toda dúbida que as persoas que reciben un Nóbel de física, química ou mediciña saben moito (moitísimo) do seu campo científico, pero convén recordar que iso non implica necesariamente que tamén saiban moito do que está fóra da súa especialidade.

Cómpre, asimesmo, lembrar que algunhas invencións consideradas moi seguras e beneficiosas, mesmo grandes logros da humanidade, posteriormente tiveron que ser totalmente prohibidas ao demostrarse que son extraordinariamente nocivas para o medio natural e a saúde das persoas:

  • Os policlorobifenilos (PCBs) e os clorofluorocarbonos (CFCs) consideráronse dous enormes avances da industria ata que se comprobou a elevadísima toxicidade e bioacumulación dos primeiros e os destrozos causados polos segundos na capa de ozono. Aínda sufrimos as consecuencias de ambos.
  • O suizo Paul Hermann Müller recibíu en 1948 o Premio Nobel de Fisioloxía ou Mediciña polo seu descubrimento de que o DDT (sintetizado polo tamén suizo Otto Zeidler en 1874), era un potente insecticida de contacto. Daquela, o DDT presentouse case como a panacea para o control da malaria, a febre amarela, e moitas outras infeccións causadas por insectos vectores.

É realmente o arroz dourado a panacea para rematar coa desnutrición nos países máis pobres,
ou descubriremos dentro duns anos que é un enorme erro como o do DDT?

Para acabar coa fame no mundo, apostamos polos "arroces dourados" ou polos "principios con maiúscula",
como os de PRECAUCIÓN nas relacións home-ambiente e os de XUSTIZA E SOLIDARIEDADE nas relacións entre humanos?

O debate está servido.

 

Xullo 2016: 4º Testing fotográfico da biodiversidade nas Gándaras de Budiño

Porriño, 29-06-2016

A SGHN e Biodiversidad Virtual organizan o 4º Testing fotográfico de biodiversidade no espazo natural das Gándaras de Budiño. A actividade consiste en fotografar o máximo número de especies de fauna e flora dunha zona para despois contribuír coas imaxes ó Proxecto ”Biodiversidad Virtual" www.biodiversidadvirtual.org e participar no Catálogo de Biodiversidade do ZEC Gándaras de Budiño.

É imprescindible unha cámara de fotos que pode ser compacta ou réflex, incluso un tfno. móvil, no posible con capacidade macro para sacar fauna e flora pequena de cerca.

É necesario levar roupa axeitada para pasar unha mañá á beira do río Louro. Prazas limitadas. Inscrición gratuíta obrigatoria no correo electrónico: gandaras@sghn.org

Entre os valores naturais que alberga a Zona de Especial Conservación “ZEC Gándaras de Budiño”, destacan os hábitats prioritarios como as turbeiras, os bosques de ribeira e hábitats de interese comunitaria como as breixeiras húmidas, que albergan unha gran biodiversidade.

*Trátase dunha actividade gratuíta e aberta a tódalas persoas interesadas. Cada participante é responsable único das súas accións e accidentes que puideran producirse. Os convocantes da actividade non se responsabilizan a nivel persoal nin colectivo dos accidentes que podan ocorrer.

Saída do Día do Medio Ambiente por terras do Carballiño

Ourense-O Carballiño, 20-06-2016

Un ano máis a Delegación de Ourense da SGHN organizou o día 11/06/2016, xunto cós amigos da Asociación de Estudos de Santa Mariña de Augas Santas e o Ateneo de Ourense, unha saída para conmemorar o Día do Medio Ambiente. Nesta ocasión escollemos O CARBALLIÑO ... tan cerca e tanto por descubrir: o parque etnográfico cós seus muiños restaurados, a piscifactoría da Xunta de Galicia, o parque urbano municipal do Carballiño, o Castro Cavadoso, a ponte medieval sobre o río Arenteiro, o celeiro románico de Partovia,... como se pode comprobar coa reseña e a completa información gráfica. Máis...

 

Novo milagre cun espazo natural protexido:
Plan de Xestión da Reserva da Biosfera Río Eo, Oscos e Terras de Burón

Lugo, 18-06-2016

Hai apenas un mes a Dirección Xeral de Conservación da Natureza sorprendíanos co milagre da "resurrección" cal ave fénix da Rede Galega de Espazos Naturais protexidos (máis...), pero xa naqueles momentos estaba a preparar un novo milagre, neste caso o da "multiplicación dos pans e os orzamentos" para a Reserva da Biosfera Río Eo, Oscos e Terras de Burón: en tan só un mes o orzamento do seu Plan de Xestión presentado diante do Foro de Participación (PDF) multiplicouse sorprendentemente por 22 segundo o publicado logo no DOG (PDF). Pero tan ocupados están na DX de Conservación da Natureza coas súas actividades milagreiras que:

  • Adían continuamente o seu traballo e os órganos de xestión desta Reserva constituironse con 7 anos de retraso.
  • Non actualizan a súa información, pois no mundo hai 669 Reservas da Biosfera e non 651 como afirma o Plan.
  • Adican apenas 23 páxinas do Plan de Xestión a describir de forma moi concisa a Reserva da Biosfera, sen realizar unha diagnose crible das súas debilidades, ameazas, fortalezas ou oportunidades, así por exemplo non plantexan ningunha medida para resolver os graves problemas ocasionados pola:
    • Eucaliptización galopante da Reserva.
    • Masificación do uso público no Monumento Natural da Praia das Catedrais.
  • Sendo, supostamente, unha Dirección Xeral de Conservación da Natureza plantexan un orzamento que adica:
    • Só un 12,3% dos fondos para a conservación - restauración de hábitats naturais.
    • Un ridículo 0,9% á conservación de especies protexidas.
  • Inclúen no Plan de Xestión accións xa desenvolvidas.
  • Incumpren as súas obrigas legais:
    • A definición das zonas núcleo desta Reserva incumple os criterios legais establecidos (Ley 42/2007 do patrimonio natural e a biodiversidade, modificada por la Ley 33/2015)
    • A redacción do Plan só en castelán incumple Lei Orgánica 1/1981, do Estatuto de Autonomía de Galicia, e a Lei 4/2006, do 30 de xuño, de transparencia e boas prácticas na Administración pública galega.

Por todas estas razóns, SGHN ven de presentar unhas "alegacións á totalidade" do Plan de Xestión (PDF).

 

Auga para todos, auga para algúns

Muiños, 01-06-2016

No cadro do Curso de Extensión Universitaria da Universidade de Vigo "A auga e o seu aproveitamento como axente dinamizador sostible", que se celebra en Muiños a carón do eutrofizado encoro de As Conchas, o Presidente de SGHN impartiu a conferencia "Auga para todos, auga para algúns" tomando oportunamente como exemplo a bacía do río Limia. A presentación completa pode descargarse en PDF premendo AQUÍ.

 

Domingo 5 de xuño 2016: Roteiro ambiental polas Gándaras de Budiño

Porriño, 1-06-2016

Co gallo do DIA MUNDIAL DO MEDIO AMBIENTE, SGHN, Asociación TrezeCatorze e Colectivo Matogueira organizan un roteiro polo espazo das Gándaras de Budiño (O Porriño-Tui). Sairase ás 10:00 horas do aparcadoiro dos observatorios e rematará ás 14:00 horas. (saída 21 "Gándaras Sur" da autovía A-55 de Porriño a Tui).

O recorrido será circular dende a lagoa de Orbenlle, turbeira de Cerquido, turbeira de Albelos, Ribadelouro, bosque de ribeira do Louro e lagoa de Orbenlle.

É necesario levar roupa axeitada para pasar unha mañá á beira do río Louro. Prazas limitadas. Inscrición gratuíta obrigatoria no correo electrónico: gandaras@sghn.org

Entre os valores naturais que alberga a Zona de Especial Conservación “ZEC Gándaras de Budiño”, destacan os hábitats prioritarios como as turbeiras, os bosques de ribeira e hábitats de interese comunitaria como as breixeiras húmidas, que albergan unha gran biodiversidade.


*Trátase dunha actividade gratuíta e aberta a tódalas persoas interesadas. Cada participante é responsable único das súas accións e accidentes que puideran producirse. Os convocantes da actividade non se responsabilizan a nivel persoal nin colectivo dos accidentes que podan ocorrer.

 

"Incendios forestais: a marea negra dos montes galegos"

Ateneo de Ourense, 27-05-2016
Centro social de Lucenza (Cualedro), 28-05-2016

Organizadas pola Delegación en Ourense de SGHN xunto co Ateneo de Ourense e os veciños de Lucenza, o Presidente de SGHN deu dúas charlas sobre os múltiples impactos que os incendios forestais teñen a todos os niveis: perigo para a saúde e a vida das persoas, desbaldimento de recursos económicos, danos á atmósfera, aos solos e ás augas de ríos, encoros e rías, mortandade de flora e fauna, etc.

Tantos e tan intensos son os efectos dos lumes sobre os ecosistemas que ben xustifican o calificativo de "marea negra dos montes galegos", similitude que non se lle ocorreu só ao Presidente de SGHN senón tamén a unha das asistentes á charla en Lucenza, vila afectada polo xigantesco incendio que o ano pasado devorou 3.180 ha de monte, incluido a paraxe de " A Costa". Efectivamente, ao rematar a charla, Mª Teresa Atanes deleitounos recitando un par de poesías que escribiu sobre o lume, unha delas precisamente cando a marea negra do Prestige.

A Costa”

No interior non temos costa
non temos costa, non
mais falade cos de Lucenza
a ver se a teñen ou non.

Dende o alto do Larouco
vese o mar con ilusión,
cando a néboa baixa
e nos cubre a vexetación.

Ata atopamos o Prestige
cun pouco de imaxinación
xa que aquí tamén se pasea
o fantasma da contaminación.

Cando te vin chapapote
Cando te vin na televisión
botei bagoas sinceras
bagoas de desesperación.

Coma cando nos arde a costa
e so nos queda carbón
aínda que busquemos paxariños
non tiveron salvación.

O Lume acaba co noso
mais non temos subvención.
Galicia témola negra
co chapapote e co carbón.

No interior non temos costa
Máis tamén temos corazón
.

(Mª Teresa Atanes)

"Con herbicidas e a tolo"
Novas "proxeccións", agora en Melias

Melias (Ourense), 26-05-2016

Un veciño de Melias, moi preocupado polo emprego indiscriminado de herbicidas nas beirarrúas, envíanos estas imaxes tomadas nunha zona habitada e moi transitada por persoas coa súa vestimenta habitual "de rúa" mentres os operarios están a aplicar o herbicida pertrechados cos seus equipos reglamentarios de protección. Daquela, quen protexe aos veciños e ás súas vivendas das "proxeccións" non desexadas do herbicida?

 

Sábado 21 Maio 2016: Inspección de primavera do Río Louro.

Porriño, 21-05-2016

Co gaio do DIA EUROPEO DA REDE NATURA 2000 e o DIA INTERNACIONAL DA DIVERSIDADE BIOLÓXICA, a SGHN organiza a Inspección do Río Louro. Trátase da inspección de Primavera do Proxecto Ríos. O Proxecto Ríos é unha iniciativa de concienciación, educación e participación cidadá en defensa dos ríos. Fundaméntase na realización de inspeccións do estado dos ríos por parte de persoas ou grupos voluntarios a nivel local, co obxectivo final de facerse responsables da vixilancia do río que pasa polo seu municipio ou localidade. A actividade consiste en tomar datos sobre a calidade hidromorfolóxica, fisico-química e biolóxica do río nun tramo de 500 m. Mediremos pH, nitratos, temperatura, osíxeno disolto e turbidez, e identificaremos a fauna acuática e a flora do leito.
É necesario levar roupa axeitada para pasar unha mañá de primavera á beira do río Louro. Prazas limitadas. Inscrición gratuíta obrigatoria no correo electrónico: gandaras@sghn.org
Entre os valores naturais que alberga a Zona de Especial Conservación “ZEC Gándaras de Budiño”, destacan os hábitats prioritarios como as turbeiras, os bosques de ribeira e hábitats de interese comunitaria como as breixeiras húmidas, que albergan unha gran biodiversidade.
*Trátase dunha actividade gratuíta e aberta a tódalas persoas interesadas. Cada participante é responsable único das súas accións e accidentes que puideran producirse. Os convocantes da actividade non se responsabilizan a nivel persoal nin colectivo dos accidentes que podan ocorrer.

 

O milagre da Rede de Parques Naturais de Galicia:
Naceu en 2007, agonizou 6 anos, enterrárona en 2015 e "renace" como ave fénix en 2016

Santiago de Compostela, 20-05-2016

Nos últimos anos a conservación da natureza en Galicia foi de mal a peor. A destrución continua de hábitats e a perda de núcleos poboacionais de especies protexidas foise incrementando ata alcanzar valores moi alarmantes. A administración que debería velar pola protección dos compoñentes da biodiversidade e do patrimonio natural transformouse nun axente facilitador da destrución da natureza, especialista en terxiversar o espírito e a letra das normativas europeas, estatais e galegas. Todo iso en prol de favorecer o desenvolvemento de proxectos irracionais e insustentables, seguindo un camiño que cada vez nos separa máis de Europa.

Hai uns meses a Dirección Xeral de Conservación da Natureza sorprendíanos coa eliminación da figura de Director de Parque Natural polo que, malia a súa dilatada experiencia, os antigos directores quedaron afastados da xestión dos Parques. Con este proceder os políticos relegaban a un persoal técnico que a pesar da falta de apoio dos seus superiores e a penuria de medios lograron levar a cabo numerosas propostas de conservación, uso público e fomento de actividades de aproveitamento dos recursos naturais polas comunidades locais, grazas as cales os Parques Naturais lograron superar a falta de iniciativa que atenazaba a outras áreas protexidas da Rede Galega de Espazos Naturais.

No novo modelo de xestión para os Parques Naturais, minimalista e totalmente centralizado, toda a xestión ordinaria dos Parques Naturais (e da Reserva Nacional de Caza de Ancares) recae nun único funcionario con categoría de xefe de servizo (Decreto 167/2015), posto para o que se apostou por un perfil político ao elixir a unha persoa sen experiencia na xestión de espazos protexidos que, desde un despacho en San Lázaro e sobre un mapa de estradas, leva a xestión ordinaria e extraordinaria de 6 Parques Naturais e unha Reserva Nacional de Caza.

Este super-funcionario ou os seus inmediatos superiores, deberon elaborar a documentación técnica que serviu para aprobar no Consello da Xunta de Galicia celebrado onte a denominada como primeira Rede de Parques Naturais de Galicia. Pouco sentido ten crear unha rede cando os elementos das mesmas foron desnaturalizados e se xestionan ineficazmente. Pero a nota oficial distribuída pola Xunta de Galicia plantexa un tema de maior impacto mediático:

Santiago, 19 de maio de 2016.- O presidente do Goberno galego, Alberto Núñez Feijóo, avanzou hoxe, tras a reunión do Consello da Xunta, a creación da primeira Rede de parques naturais de Galicia que permitirá unha xestión compartida e coordinada destes espazos, ademais de facilitar e garantir a conservación e o coñecemento da riqueza natural do territorio
(http://www.xunta.gal/notas-de-prensa/-/nova/3033/feijoo-salienta-que-creacion-primeira-rede-parques-naturais-galicia-permitira).

Pero, sexa por descoñecemento do Presidente da Xunta de Galicia ou porque está mal informado polos responsables da D.X. de Conservación da Natureza, estas declaracións oficiais do Sr. Núñez Feijóo non se axustan á verdade, xa que no Consello da Xunta de Galicia do 19-07-2007, baixo a presidencia do Sr. Pérez Touriño, acordouse a creación da primeira Rede de Parques Naturais de Galicia, materializada no Decreto 148/2007, do 19 de xullo, polo que se determina a creación, composición e funcionamento do Consello da Rede de Parques Naturais de Galicia.

Con esta creación dábase resposta a unha petición do Parlamento de Galicia que auspiciaba unha mellor gobernanza e cumprimento de obxectivos nos espazos naturais. A creación da primeira Rede de Parques Naturais de Galicia e do seu órgano de xestión foi amplamente recollida nos medios de comunicación (El País, La Voz de Galicia). Comparecendo posteriormente o Conselleiro de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible diante do Parlamento para dar conta sobre a creación da Rede de Parques Naturais. A constitución da Rede de Parques Naturais e do seu órgano de xestión tivo lugar o 14-07-2008 no salón de actos dun coñecido hotel de Santiago de Compostela, como se recolleu nos medios de comunicación (Xornal Galicia). Na devandita reunión distribuiuse unha memoria técnica (I Informe da Situación da Rede de Parques Naturais de Galicia), así como o logo e pegatinas da Rede de Parques Naturais (imaxe da dereita).

Pegatina da Rede de Parques Naturais de Galicia editada e distribuida en 2008.

Que o Presidente e, sobre todo, os responsables da D.X. de Conservación da Natureza descoñezan a escasa normativa sobre espazos naturais de Galicia resulta moi preocupante. Pero tampouco sorprende xa que no últimos sete anos as políticas relativas aos espazos protexidos estiveron cheas de actos pouco racionais como o adiamento sine die das propostas para a creación de novos Parques Naturais (Pindo, Ancares, Courel), ou máis recentemente, o bloqueo no procedemento de ampliación da Rede Natura 2000, unha vez finalizado o procedemento de participación pública.

Durante esta etapa gris, a inicios do 2015, a Xunta de Galicia decideu suprimir o Consello da Rede de Parques Naturais de Galicia, decisión que se materializa no Decreto 20/2015, de "racionalización" de órganos colexiados da Xunta de Galicia. Pero agora, froito quizáis do proceso de cadeiras xiratorias que leva a postos clave da administración a persoas sen solvencia para o cargo, o que antes se eliminaba por irracional agora “créase” cun halo ficticio de novidade, sen explicar á opinión pública este cambio de parecer.

Quenes son os responsables deste desatino? Por acción ou omisión o Presidente ten unha responsabilidade obvia, como as Conselleiras Mato e Vázquez. Pero semella máis lóxico buscar os responsables nun chanzo máis abaixo, na DX de Conservación da Natureza e no “flamante” servizo de Parques Naturais que, cunha manifesta incompetencia, veñen de deixar públicamente en ridículo ao propio Presidente da Xunta de Galicia.

Afirmaba Goethe que “O home máis feliz do mundo é aquel que sabe recoñecer os méritos dos demais e pode alegrarse do ben alleo coma se fose propio”. Poida que o Presidente sexa infeliz, ou poida que sexan moi infelices os grises responsables da Conservación da Natureza en Galicia. Da igual, o plaxio de ideas e o crear e suprimir ciclicamente as mesmas estruturas para seguir caendo nos mesmos erros, non é un referente dun bo goberno.
Por unha vez (e que sirva de precedente), veremos o cese fulminante dos responsables deste cómico sainete?

 

Atlas de Flora exótica invasora
Novas fichas de identificación

Pontevedra, 4-05-2016

Para facilitar a participación na recollida de información para o Atlas de Flora Exótica Invasora, iranse publicando progresivamente nesta páxina as fichas de identificación das diversas especies.

Continuamos con novas fichas. Premendo en cada imaxe pódese descargar a ficha en PDF.

Lembra que se queres colaborar podes escribir a botanica@sghn.org

 

Os papeis de Corcoesto. 2

Santiago, 26-04-2016

Como adiantou o pasado xoves, SGHN ven de remitir ao Presidente da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia os "papeis de Corcoesto" que revelan os "renglóns torcidos" cos que a Xunta de Galicia escribiu a tramitación ambiental do proxecto de mina de ouro de Corcoesto.

Con 21 meses de retraso sobre o prazo legal que tiña para facelo, e despois de que o Valedor do Pobo (Valedor 1) dese amparo á petición feita por SGHN o 17-04-2013 (PDF) e llereclamase resposta en dúas ocasións (Valedor 2, Valedor 3), finalmente o 09-02-2015 a D.X. de Conservación da Natureza facilitou a SGHN a información que solicitara: “copia de todos os informes elaborados pola Dirección Xeral de Conservación da Natureza (Santiago de Compostela) e o Servizo de Conservación da Natureza (A Coruña) a petición da Secretaría Xeral de Avaliación e Calidade Ambiental en relación co proxecto de mina de ouro de Corcoesto.”

  • Documento titulado “Remisión información dos valores naturais” asinado o 18-07-2012 polo enxeñeiro de montes José J. Martel Muñoz-Cobos e o Xefe do Servizo de Conservación da Natureza da Delegación Territorial da Coruña, Carlos G. Muñoz Martínez (PDF).
  • Documento titulado “Solicitude de información complementaria” que o Xefe do Servizo de Análise de Proxectos, Plans e Programas da CMATI envía con data 23-08-2012 ao Servizo de Conservación da Natureza da Coruña para que “precise as afeccións, tanto directas como indirectas, que os diferentes procesos que se leven a cabo na explotación poidan producir sobre os valores naturais” (PDF).
  • Documento titulado “Remisión de informe” con data de 24-09-2012 e asinado exclusivamente polo Xefe do Servizo de Conservación da Natureza da Delegación Territorial da Coruña, Carlos G. Muñoz Martínez (PDF), [involucrado con posterioridade nunha investigación da Fiscalía de Medio Ambiente e o SEPRONA por emisión masiva de licencias de caza falsas (unha das cales estaría ao seu propio nome) polo Servizo de Conservación que dirixía].
  • Documento da DXCN con data 24-10-2012 titulado “Informe emitido por esta Dirección Xeral relativo ao proxecto Concesión de explotación Emilita Nº 1221, Ciudad de Landró Nº 1454, e Ciudad de Masma Nº 1445 que forman o Grupo Mineiro Corcoesto" (PDF).

A análise desa información revela que o suposto informe complementario non engade nada, senon que nel "desaparecen" afeccións ambientais salientadas no primeiro informe e se “minimizan” outras:

  • Pásase de afirmar que “o proxecto afecta ao LIC Río Anllons, ES 110065, xa que todalas augas verten neste río” a dicir que “o proxecto desenvólvese fóra do ámbito do espazo natural protexido”.
  • A afirmación de que as actividades mineiras proxectadas “constituien riscos evidentes de producir danos de moi dificil reparación no LIC Río Anllons (ES 110065) e o LIC Costa da Morte (ES1110005) e nos valores ambientais da comarca”, que aparecía resaltada con cursiva e subliñado no primeiro informe, suavízase en que “sempre existen riscos de accidentes que poden ter notables repercusións no medio natural”.
  • O feito de que no treito duns 2700 m do Rego Lourido que se pretendía desviar “existen especies do habitat de interese comunitario 91E0*” (realmente un hábitat de conservación prioritaria na UE) minimízase dicindo que “non son formacións moi representativas” e que ten “vexetación de ribeira escasa e pouco representativa”.
  • Curiosamente, o informe complementario despois de afirmar que o Rego Lourido non ten fauna piscícola mantén no condicionado a medida complementaria de “construcción de frezaderos adecuados para as especies inventariadas nos ríos da zona” establecida no primeiro informe que indicaba que “o desvío do Rego Lourido deberíase facer fora das épocas de freza e cría das especies piscícolas”
  • O informe complementario admite que haberá unha destrucción dun hábitat de conservación prioritaria na UE (91E0*) pero confórmase con indicar que “o plan de restauración deberá contemplar medidas compensatorias”, nunha flagrante violación do Artigo 6 da Directiva 92/43/CEE, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres, e do Artigo 45.6 da Lei 42/2007, do Patrimonio Natural e a Biodiversidade, que só admiten a destrucción de hábitats de conservación prioritaria por “consideracións relacionadas coa saúde humana e a seguridade pública ... ou ben, previa consulta á Comisión, outras razóns imperiosas de interese público de primeiro orden” que non é o caso do proxecto mineiro de Corcoesto.
  • No informe complementario desaparece:
    • A obxección do primeiro informe de que “na balsa de lodos de lixiviación, non se estima a vida útil do encapsulamento planificado, nin se prevé un plan de seguimento e vixilancia da misma”.
    • A recomendación do primeiro informe de que “dadas as características deste proxecto deberíase realizar tanto o estudo (refírese á análise de riscos medioambientais) como a constitución da garantía (fronte a posibles danos) ... e suscribir unha póliza de seguro ambiental adecuada”.

Máis aló das observacións e condicións "desaparecidas" xa entre o primeiro informe e os dous seguintes, cumpre suliñar que en contra das demandas unánimes e reiteradas dos técnicos e os máximos dirixentes da D.X. de Conservación da Natureza, a Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental non inclúe dúas condicións ambientalmente decisivas na Declaración de Impacto Ambiental positiva para a mina de ouro de Corcoesto, tramitada nun prazo récord sen precedentes:

  • A obriga de “instalar medidores automáticos dos parámetros fundamentais da calidade das augas (ph, osíxeno disolto, turbidez, ...) en todos os puntos de vertido de augas, con toma continua de datos e publicación a tempo real mediante páxina web” co fin de que as augas cumplan en todo momento a calidade esixible as augas continentais,
  • A necesidade de “que o estudo de impacto ambiental debería completarse cunha análise específica dos riscos de contaminación accidental, con base nas experiencias acumuladas noutras explotacións semellantes nas que o medio acuático resultou gravemente contaminado por cianuro. Esta análise, de ser o caso, debería ser completada cos plans de continxencias necesarios para protexer o curso principal do Río Antlóns e mesmo a Ría de Corme e Laxe”.

Á vista do ata agora indicado de existir “una actuación absolutamente arbitraria, injustificada y, que desde luego, rompe el principio de no discriminación e igualdad de todos ante la Ley” como afirma Edgewater-Mineira de Corcoesto no Recurso Contencioso-Administrativo que ven de plantexar diante do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) non sería unha discriminación contra dita empresa senón ao contrario un claro trato de favor.

Por iso, SGHN ven de solicitar ao Presidente da Sala do Contencioso-Administrativo do TSXG (PDF) que teña a ben admitir a devandita documentación ambiental e que o TSXG DESESTIME totalmente as demandas plantexadas no Recurso Contencioso Administrativo presentado o 11-03-2016 por Mineira de Corcoesto, S.L.U. contra ”a resolución ditada o 11 de marzo de 2014 polo Director Xeral de Enerxía e Minas da Consellería de Economía e Industria pola que se acorda denegar a aprobación do proxecto de explotación de ouro na mina de Corcoesto” e, polo tanto, que o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia:

  • NON anule a resolución recurrida por non ser conforme a dereito.
  • NON declare aprobado por silencio administrativo positivo o proxecto mineiro de Corcoesto.
  • NON condene á Xunta de Galicia a aprobar o proxecto mineiro de Corcoesto.
  • NON declare conculcada a doctrina de actos propios e da confianza lexítima e NON condene á Xunta de Galicia a indemnizar a Mineira de Corcoesto, S.L.U. por danos e perxuizos.
  • Condene a Mineira de Corcoesto, S.L.U. ao pago das costas procesais.

 

Os homes que non amaban ... ás árbores

Amoeiro (Ourense), 22-04-2016

Un veciño de Amoeiro, avergoñado (con razón) da poda salvaxe que o concello fixo nas árbores da alameda, envíanos estas imaxes ilustrativas da nula sensibilidade dos que ordenan e "executan" estas barbaridades.

 

Os papeis de Corcoesto. 1

Santiago, 21-04-2016

Onte saltou aos medios de comunicación que George Salamis, máximo directivo da mineira Edgewater Exploration que pretendía explotar a mina de ouro en Corcoesto (máis...), insinúa que a decisión da Xunta de Galicia de paralizar o proxecto non se tería producido se a empresa houbese aceptado as ofertas de "axuda" de "amigos do presidente" que "xeneralmente quere decir dólares nunha maleta". O texto está extraído dun correo electrónico do propio George Salamis que se inclúe na demanda contra a Xunta de Galicia presentada pola mineira na Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (P.O. 7382/2014 S).

Sexa ou non auténtico o correo electrónico, e verídicas ou non as insinuacións de corrupción e tráfico de influencias que nel se fan, a demanda de Edgewater é un ataque frontal contra a decisión da Xunta de Galicia de paralizar o proxecto que, fose tomada por decisións "escuras" como agora se insinúa ou pola enorme presión social na súa contra, foi unha decisión moi acertada dende os puntos de vista sanitario, social, económico e ambiental. Parafraseando a un moi coñecido premio Nobel, podemos afirmar que neste caso "a Xunta escribiu recto en renglóns torcidos".

SGHN descoñece se houbo ou non "renglóns torcidos" na paralización do proxecto pola Xunta de Galicia, pero houbo sen dúbida algunha "renglóns torcidos" na tramitación ambiental do proxecto e na Declaración de Impacto Ambiental favorable aos intereses de explotar a mina de ouro de Corcoesto. Dende hai xa tempo obran en poder de SGHN documentos sobre os "renglóns torcidos ambientais" do proxecto mineiro de Corcoesto. Como o proxecto estaba paralizado, SGHN considerou oportuno gardalos por se fixesen falta, pois é frecuente que as ameazas ambientais como a de Corcoesto reaparezan cíclicamente. Reaparecida a ameaza da mina de Corcoesto coa demanda de Edgewater Exploration, nos próximos días SGHN entregará copia dos documentos á Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, por se considera oportuno incluilos na tramitación da demanda, e posteriormente enviaraos aos medios de comunicación.

 

A Sección Antela segue a traballar arreo para demostrar que unha Limia limpa é posible

IV Xornada de limpeza na Veiga de Gomareites, días 9 10 de abril de 2016

Gomareites (Vilar de Barrio, Ourense), 9 e 10-04-2016

Desoíndo a predicción climatolóxica, o "equipo de limpeza de SGHN-Sección Antela" abordou con moito ánimo as IV Xornadas de Limpeza na Veiga de Gomareite, onde se realizou, outra vez, unha gran labor a pesar das dificultades; claro que algunhas delas resolvéranse previamente polos organizadores que tiñan preparado todo para facilitar a tarefa. Como puideron comprobar os voluntarios, seleccionáranse os puntos principais de actuación con catro premisas básicas:

  • Presenza dun volume elevado de plásticos (despois as previsión desbordáronse).
  • Presenza de plásticos dispersos moi visibles.
  • Posibilidade de traballar en zonas secas ou pouco anegadas.
  • Proximidade á zona de carga.

Unha vez localizados os puntos de traballo e trazada a vía de entrada, houbo que preparar o acceso abrindo un "túnel" a través dunha silveira. No comezo da xornada comentouse cós asistentes o acordo de custodia asinado entre SGHN e un gandeiro local sobre este espacio, e informouse dos detalles da xornada prestando especial atención á colaboración coa “Xarxa de Custodia e o programa Tejiendo Redes de Custodia" e a recollida de autorización para publicar as imaxes que se obtiveran, e, como non, se explicou e acordou entre todos o plan de traballo.

Como era previsible, a primeira hora caeu algunha que outra chuvieira que os voluntarios soportaron estoicamente sin deixar o traballo, mentres entre charlas e bromas íanse a descubrir os plásticos cubertos pola vexetación ou enterrados que tiveron que ser retirados con grande esforzo, dosificando o traballo e cortando en trozos os plásticos de ensilar, facilitouse o seu manexo e recollida. Entre os plásticos apareceron moito lixo doutros materiais: vidro (incluso caixas completas de cervexa ou refrescos), pneumáticos usados, restos de roupas e telas, un televisor, sacos, cordel de alpacas, restos de tarteiras, envases plásticos (posiblemente de fitosanitarios), .... en fin un auténtico “tesouro”. Cando fixemos o balance das Xornadas, vimos que se cumpliu sobradamente có que se prevera de inicio, xa que no troco de retirar 4m3 de plásticos, acabamos retirando:

  • Plásticos variados e restos asimilables: 7,890 m3
  • Vidro: 0,3 m3
  • Pneumáticos: 9 unidades

Máis información e imaxes...

Velaquí os aguerridos grupo de voluntarios do día 9 (arriba) e 10 (dereita) satisfeitos xunto aos "trofeos" froito do seu grande traballo.

 

5ª Actualización do Atlas dos Anfibios e Réptiles de Galicia (ano 2015)

Vilagarcía de Arousa, 12-04-2015

Unha vez acumulados os datos obtidos durante o ano 2.015 aos rexistrados no período 2005-2013, hai un total de 14.141 datos totais, aos que lle corresponden 4.455 datos non repetidos (31,5%). De anfibios obtivéronse 8.790 datos, dos cales 2.479 (28,2%) foron datos non repetidos, e de réptiles 5.351 datos totais aos que lles corresponden 1.976 datos non repetidos (36,9%).

Con respecto aos anfibios, salientar dúas cuadrículas novas de limpafontes palmado (Lissotriton helveticus) na parte central limítrofe das provincias de Lugo e Ourense, zona da que temos moi poucos rexistros. Concretamente, as novas cuadrículas son a PG28 (Montederramo) e a PH20 (Monforte de Lemos).

Tamén queremos salientar, dado que é unha das especies nas que máis se reduciu o número de cuadrículas entre o anterior Atlas e este, as 7 cuadrículas novas de sapiño comadrón (Alytes obstetricans) na provincia de Pontevedra, especialmente na parte suroeste.

Referente aos réptiles, interesante resulta a obtención de 20 novas cuadrículas de presencia de esgonzo común (Chalcides striatus), especialmente no suroeste da provincia de Pontevedra e no nordeste de Lugo, seguramente debido a unha maior intensidade de mostraxe.

Con respecto ás cobras queremos destacar, debido á escaseza de datos, a obtención de 10 novas cuadrículas para cobra lagarteira común (Coronella austriaca).

Xa  ao marxe da actualización do Atlas, queríamos informar dun novo cambio na nomenclatura dunha das nosas especies de cobra, trátase da cobra de colar, a anteriormente denominada Natrix natrix (Linnaeus, 1758), que pasa a ser Natrix astreptophora (López Seoane, 1884), nome dado polo naturalista galego.

Finalmente, dende a Sociedade Galega de Historia Natural, e máis concretamente dende a Sección de Herpetoloxía, queremos agradecer moi especialmente a todos e cada un dos 205 colaboradores que aportaron algún dato dende o inicio do proxecto, alá polo ano 2005, ata o ano 2015. Sen a implicación desinteresada de este extraordinario número de persoas, sería imposible realizar este traballo.

 

Para acceder ás novas fichas de actualización preme AQUÍ.

Galerías de fotografías na nosa web

Santiago, 10-04-2016

Abrimos unha nova sección na páxina web da SGHN adicada a galerías de fauna e flora. Se estás interesado en participar, as normas son:

  • As fotografías serán de autoría propia e tomadas en Galicia.
  • As fotografías deben enviarse en formato 4x3 cunha resolución mínima de 800x600 píxeles e preferentemente nese tamaño.
  • As fotografías virán co nome científico da especie, data e localidade onde foron feitas, p. ex. Pieris rapae (Linnaeus, 1758)_17032014_Marin
  • Indica como queres que apareza o teu nome nas fotografías: p. ex. A. Pérez, Antón Pérez, Antón Pérez Gómez, etc.
  • Segundo a categoría á que pertenzan, as fotografías remitiranse ós seguintes correos electrónicos:
  • Terán prioridade os SOCIOS e COLABORADORES.

Xa podes ver algunhas fotografías penduradas en: http://www.sghn.org/Seccion_Entomoloxia/Galerias/Galerias_Entomoloxia/album/ Galerias_Entomoloxia.html

 

Celebración dunha proba "alegal" de 4x4 no P.N. Baixa Limia - Serra do Xurés

Ourense, 07-04-2016

Na pasada fin de semana realizouse unha proba con vehículos 4X4 no Parque Natural Baixa Limia Serra do Xurés cun itinerario que transcurriu por áreas cualificadas como ZPDG-A1 (Alta Serra do Xurés en Lobios e Barranco de Cruz do Touro en Lobios) e como ZPDG-A (Alta Serra do Xurés en Lobios e Serra de Santa Eufemia) segundo o PORN do Parque Natural Baixa Limia Serra do Xurés (Decreto 64/2009, artigo 46º c.1, e Decreto 401/2009), e recoñecidos tamén con esa cualificación polo Plan Director da Rede Natura 2000 de Galicia (Decreto 37/2014, Anexo II, artigos 4º, 15º, e 24º).

Pero o PORN do Parque Natural Baixa Limia Serra do Xurés (Decreto 64/2009, artigo 46º c.1) establece como viais de acceso restrinxido a totalidade das pistas existentes na subzona ZPDG-A1 (Alta Serra do Xurés en Lobios e Muíños, o Barranco de Cruz do Touro en Lobios e o Barranco de Olelas en Entrimo) dentro da zona de interese prioritario para a conservación (ZPDG-A) e o Plan Director da Rede Natura 2000 de Galicia (Decreto 37/2014, Anexo II, artigo 61º) establece que a circulación de vehículos relacionada con actividades recreativas en viais de acceso restrinxido é unha actividade prohibida.

A vista destes feitos, SGHN ven de solicitar á D.X. de Conservación da Natureza (PDF) información sobre se a proba contou cós informes administrativos preceptivos e:

  • En caso afirmativo, facilite a SGHN copia de todos eles para coñecer os criterios técnicos, legais e ambientais empregados para autorizar o desenvolvemento desta actividade nunha zona declarada Parque Natural e ZEPA, máxime cando estamos xa en temporada de reproducción da fauna.
  • En caso negativo, informe á SGHN sobre as actuacións iniciadas contra os organizadores e participantes

Ademais, SGHN demanda á D.X. de Conservación da Natureza que lle facilite as avaliacións que teña realizadas sobre os efectos da proba no estado de conservación dos hábitats do anexo I da DC 92/43/CEE, das áreas prioritarias de conservación das especies dos anexos II e IV da DC 92/43/CEEE, especies de aves migratorias e aves do anexo I da DC 79/409/CEE, especies incluídas no Catálogo nacional de especies ameazadas e no Catálogo galego de especies ameazadas.

Por último, SGHN desexa coñecer a valoración dos danos que a proba puidera ter causado nas infraestruturas do Parque Natural e solicitá á D.X. de Conservación da Natureza que adopte todas as medidas necesarias para delimitar o uso público adecuando a zonificación e uso e o sinalice adecuadamente.

 

Resposta de SGHN ao Sr. Arnau, enxeñeiro de Paratermo Energía, SL

Santiago de Compostela, 04-04-2016

No "Buzón del lector" de La Voz de Galicia do pasado 31 de marzo inclúese unha carta de D. José Ramon Álvarez Arnau na que critica as alegacións de SGHN (publicadas previamente no mesmo xornal) á planta de metanol que Paratermo Energía SL quere facer en Viana do Bolo e da cal é o Enxeñeiro Industrial redactor do estudo.

Non é intención de SGHN polemizar co Sr. Arnau, pero, ao abeiro do dereito de réplica, solicitou a publicación da presente resposta pois consideramos imprescindible aclarar algunhas das súas afirmacións e desmentir algunha falsidade:

  • Os autores do escrito sobre a planta de metanol non se agochan detrás das siglas de SGHN pois, coma sempre, as alegacións de SGHN van asinadas por algún dos seus directivos e representantes legais, neste caso polo seu Presidente. A comprobación é moi doada pois dende a súa presentación o escrito escaneado pódese descargar libremente nesta web de SGHN pero, ademais, o Sr. Arnau debera saber que conforme á Lei de Procedemento Administrativo ningún rexistro oficial acepta a presentación de escritos que non estean asinados.
  • Equívocase doblemente o Sr. Arnau coa súa "lección maxistral" ao afirmar que o autor "carece de conocimientos de unidades de medida del suelo, ya que el suelo se mide en unidades de superficie y no de volumen".
    • En primeiro lugar, o Sr. Arnau confúndese de "alumnos" pois no escrito de SGHN dise textualmente que "na provincia de Ourense hai dispoñibles máis de 250.000 m2 de solo industrial".
    • En segundo lugar, xunto con expertos en botánica e zooloxía, un dos autores do escrito é casualmente un científico especializado no estudo dos solos, os cales, Sr. Arnau, se miden en unidades de superficie, pero tamén de lonxitude (a profundidade ou espesor) e, xa que logo, de volumen, de masa ou de densidade. Para non estendernos demasiado, recomendamos ao Sr. Arnau que teclee en internet "Ano Internacional dos Solos" ou "Día Internacional dos Solos" e, a partires desas iniciativas da ONU e da FAO en 2015, poderá aprender que o solo é bastante máis que unha superficie sobre a que construir un dos seus proxectos.
  • Certo é que, igual que uns aeroxeneradores, nun solo rústico poderían instalarse uns paraboloides para enerxía solar, pero NON unha planta industrial para producir metanol como o Sr. Arnau pretende facer entender.
  • Nas súas alegacións, SGHN non fala da integración paisaxística do proxecto nas aldeas vianesas, como afirma o Sr. Arnau, senón da imposible integración da planta industrial na paisaxe da zona.
  • Os trens seguen a pasar pola estación de Venda da Capela (Vilariño de Conso), pero NON paran nela pois NON está en servizo como pode comprobar o Sr Arnau na web de RENFE se intenta mercar un billete con ese destino.
  • Nada di o Sr. Arnau respecto aos gravísimos impactos que tería a planta de metanol sobre os espazos naturais protexidos e as especies en perigo de extinción da zona. Entendemos que non ten argumentos para rebater os expostos por SGHN nas súas alegacións.

 

Manzaneda: neve artificial, realidade virtual

Ourense-Santiago, 31-03-2016

Algo máis dun ano despois das consultas previas (ver alegacións SGHN do 13-01-2015), está a información pública o proxecto de innivación artificial na estación de esquí de Manzaneda (Ourense), ao que SGHN ven de presentar as súas alegacións (PDF),

  • Na nova documentación recibida en soporte informático:
    • A análise da alternativa cero, reclamada por SGHN nas alegacións que presentou o 13-01-2015, é un cúmulo de vaguedades non contrastadas nin contrastables, escritas simplemente para cubrir o expediente.
    • Na análise dos efectos do cambio climático sobre a viabilidade técnica, económica e ambiental do proxecto, reclamada asimesmo por SGHN nas súas alegacións, contémplase un aumento de 1,5 ºC na temperatura en inverno (páx. 104) e conclúese que “las temperaturas mínimas registradas en Manzaneda en los meses de noviembre, diciembre, enero, febrero, marzo y abril se encuentran por debajo de la temperatura de -3ºC necesaria para llevar a cabo la innivación por lo que es posible técnicamente realizar la innivación en la zona y meses propuestos”. Pero unha observación mínimamente atenta da figura 58 nesa mesma páx. 104 permite detectar que en tres dos nove anos do periodo 2007-2015 para os que se fai a simulación as temperatura mínimas nos meses de xaneiro estarían a piques de sobrepasar a temperatura crítica de -3 ºC necesaria para a innivación. O problema agravaríase aínda máis se o incremento de temperaturas invernais fose de 2 ºC como indican outros estudos (Álvarez et al. 2011. Cambio climático en Galicia en el siglo XXI: Tendencias y variabilidad en temperaturas y precipitaciones. ACT 2, 65-85).
  • SGHN reitera o exposto nas súas alegacións do 13-01-2015:
    • Xa hai un cuarto de século, cunhas condicións climatolóxicas menos desfavorables para os deportes de neve que as actuais e moito mellores que as do futuro próximo, a Estación de Inverno de Manzaneda SA (MEISA) era unha empresa privada ruinosa por falta de neve que os seus propietarios conseguiron “colocar” ás administracións públicas galegas.
    • Na actual situación de crise económica e recortes draconianos do estado do benestar (sanidade, prestacións desemprego, pensións, educación, cultura, medio ambiente...) resulta incomprensible e indignante que se pretendan despilfarrar un total de máis de 12 millóns de euros nas sucesivas fases (a primeira de 6 millóns) nun proxecto sen as máis mínimas garantías de viabilidade técnica, ambiental e económica.
  • Se o proxecto fose en realidade tan viable dende un punto de vista técnico e tan rendible económicamente como se pretende facer creer, sorprendería moitísimo que durante o último ano a empresa privada Oca Hotels se desprendese de case todas as súas accións de MEISA: ata hai un ano posuía un 37,6% das accións e agora pasaría a ter apenas o 0,62%, mentres que a Xunta de Galicia (cun 49,65%) e a Deputación de Ourense (cun 49,45%) pretenden convertirnos a todos os galegos en “fachendosos” propietarios de tan ruinoso negocio.
  • Se a Xunta de Galicia e a Deputación de Ourense non saben que facer cos seus orzamentos, SGHN pode propoñerlles moitos proxectos de índole ambiental e, sen dúbida, moitas asociacións de axuda a persoas da terceira idade (nunha das provincias máis avellentadas de España e Europa) e aos máis desfavorecidos poderán suxerirlles moitos proxectos de índole social.

 

Proxecto fantasioso, faraónico e ambientalmente moi prexudicial

Planta para produción de metanol e hidróxeno en Viana do Bolo

Ourense-Santiago, 15-03-2016

Actualmente atópase a información pública a Autorización Ambiental Inegrada do proxecto de “Implantación de una planta de producción de combustible industrial mediante gasificación de carbón utilizando como energía la producida por radiación solar”, promovido por PARATERMO ENERGÍA, S.L. que pretende construir, nun terreo rústico de 188 ha nas parroquias de Fornelos de Filloás e Fradelos (Viana do Bolo, Ourense), unha instalación industrial adicada á produción de metanol (75.000 Tm/ano) e hidróxeno (375 Tm/ano), consumindo como materias primas 75.000 Tm/ano de carbón (aínda que logo fala “de case 100.000 Tm/ano”) e 37.500 m3/ano de auga, ademais de 4.500 Mwh/ano de enerxía (que produciría in situ con 3 paraboloides solares de 83 m de diámetro cada un) e que xeraría 18.750 Tm/ano de cinzas.

Faraónico e fantasioso

O orzamento do proxecto acadaría os 54 millóns de euros que, supostamente, se cubrirían con 35 millóns en créditos, 2,8 millóns en subvencións de Incentivos Económicos Rexionais e presuntamente 16,2 millóns co capital social, que é só de 3.000 euros!!! Deles, 1.500 euros foron aportados por Daniel González González que en nome propio ou das empresas Guradoor SL e Lisply SA, xa estivo involucrado en tres mega-proxectos semellantes (todos fallidos) para a produción de metanol e hidróxeno empregando enerxía solar e ocupando sempre grandes extensións de terreos rústicos, en Granadilla de Abona (Tenerife, 2009), Tabernas (Almería, 2012) e Bergantiños (A Coruña, 2015); os dous primeiros iniciados sen permisos e paralizados pola administración que gañou os recursos xudiciais presentados polas empresas que reclamaban indemnizacións por lucro cesante de 50 e 620 millóns de euros diarios!!! .

Como no caso de Tabernas (Almería), os impulsores do presente proxecto obtiveron un informe favorable do arquitecto asesor do Concello de Viana do Bolo (en base a unha interpretación moi sui generis da Lei 2/2010 de ordenación urbanística e proteción do medio rural de Galicia (LOUGA) pretendendo facer un subterfuxio legal en total ignorancia e incumprimento do establecido ao respecto na Lei 22/1973 de minas e na Lei 3/2008 de ordenación da minería de Galicia,

Ambientalmente moi prexudicial

  • A instalación industrial tería un moi forte impacto paisaxístico, incompatible co espírito e a letra da Lei 7/2008 de protección da paisaxe de Galicia, pois:
    • Preténdese construir nun terreo que se recoñece explícitamente como de “paisaxe abrupta” e no que a explanación de 3 ha de terreo á cota 900 m snm conlevaría un terraplenado de ata 24 m de altura na zona de maior desnivel, de integración pmoi difícil ou imposible na paisaxe da zona.
    • Suporía o desbroce permanente nunha franxa perimetral de 100 m de largura ata deixala “libre de vexetación”, de integración paisaxística moi difícil ou imposible.
    • Contempla a instalación de 3 paraboloides para captar enerxía solar cun diámetro de 83 m e a construción dunha nave coas dimensións dun campo de fútbol (65 x 100 m) e 10 m de altura para almacenamento e tratamento de carbón, totalmente imposibles de integrar na paisaxe da zona.
  • Situaríase a menos de 6 km do Parque Natural do Invernadoiro, a menos de 2 km da ZEC Macizo Central Ourensán, e nun tramo do río Camba incluido na “Proposta de Ampliación da Rede Natura 2000 de Galicia” (ano 2011. Anexo-I Cartografía dos LIC ampliados” páx. 77) e vén así expresamente sinalado na web da Dirección Xeral de Conservación da Natureza (ver).
  • Afectaría directamente a un hábitat de interese comunitario (4030: Queirogais secos europeos) e a un hábitat de conservación prioritaria na Unión Europea (91E0*: Bosques aluviais de Alnus glutinosa e Fraxinus excelsor).
  • Afectaría negativamente a un total de doce especies incluidas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas:
    • Unha especie de planta en perigo de extinción (Eryngium duriaei) e outra vulnerable (Silene marizii).
    • Unha especie de invertebrado acuático en perigo de extinción a nivel galego e español (Margaritifera margaritifera) que ten na zona a cuarta poboación máis grande de Galicia.
    • Nove especies de vertebrados ameazadas: un anfibio vulnerable (Rana iberica), dúas aves en perigo de extinción [Aquila chrysaetos,(afectaría ao territorio dunha das escasas parellas reprodutoras en Galicia), Milvus milvus] e tres vulnerables (Bubo bubo, Circus cyaneus, Circus pygargus), así como tres mamíferos catalogados como vulnerables (Galemys pyrenaicus, Rhinolophus ferrumequinum, Rhinolophus hipposideros).

Á vista do devandito, SGHN ven de solicitar:

  • Que se desbote total e definitivamente o proxecto de Paratermo Energía SL na zona prevista (máis...).
  • Que o Concello de Viana do Bolo non lle conceda licencia municipal (máis...).
  • Que se convoque unha xuntanza extraordinaria do Observatorio Galego da Biodiversidade para avaliar e informar os seus efectos sobre as especies ameazadas presentes na zona (máis...).

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible
para defender a nosa natureza

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Especies invasoras preocupantes na UE

Exclusión de REGANOSA do trámite de AIA

Plan de Acción Reserva da Biosfera transfronteiriza do Xurés

Sentencia Tribunal Supremo sobre especies invasoras

Lei 2/2016 do Solo de Galicia

RD 1/2016 Aprobación Plan Hidrolóxico Miño-Sil

Ley 33/2015, modifica Ley 42/2007 Patrimonio Natural y Biodiversidad

RD 817/2015 Criterios estado augas superficiais

Amence na Limia: Humidal Antonio Villarino

Dictame Comite Regiones UE: mellora proteción medio mariño

Lei 5/2015, de mellora da estrutura agraria de Galicia

Actividades SGHN-Ourense 2014

Ratificación Convenio CITES pola UE

Decreto Plan de Conservación Lagoa e areal de Valdoviño

Lei 30/2014, de Parques Nacionais

Reglamento UE Nº 1143/2014 especies exóticas invasoras

Modificación Directiva Marco Auga

Estrategia española conservación diversidade vexetal

ENIL Sistema dunar Praia América-Panxón

Modificación Ley Responsabilidad medioambiental

SENTENCIA PRESTIGE

Fractura hidráulica ("fracking")

Antela: un conto de verdade

Paspallás nº 41 en PDF