logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

Buscador en www.sghn.org
SGHN Xeral As Mariñas Ferrol Ourense Pontevedra Museo Astronomía
En www.sghn.org
 
line decor
  INICIO
line decor

 

 


 
 
 

 

 

 

AC Rabo de Galo, ADEGA-Coruña, AE Arcoiris, GN Hábitat, PDR Sada-Betanzos, SGHN-As Mariñas e SGO

Piden a suspensión total da "Actuación medioambiental na ría do Pedrido"

Sada, 26-08-2015

A Delegación de As Mariñas da SGHN ven de presentar un escrito ante a Demarcación de Costas de Galicia xunto coas organizacións: ADEGA-Coruña, Grupo Naturalista Hábitat, Plataforma na Defensa da Ría de Sada e Betanzos, Asociación Ecologista Arco Iris e Asociación Cultural O Rabo do Galo e tamén a Sociedade Galega de Ornitoloxía (PDF). Neste escrito se pide a suspensión total do obra “Actuación medioambiental de la ría del Pedrido, fase I, playa de Sada (A Coruña)” e a anulación do proxecto “actuación medioambiental de la ría del Pedrido (A Coruña)”, debido ás graves deficiencias no Estudo de Impacto Ambiental no que se basea a súa Declaración de Impacto Ambiental. Non parece lóxico nun estado moderno que se acometan proxectos baseados en Estudos de Impacto Ambiental redactados dez anos antes sobre unha ría como a de Sada – Betanzos.

Esta obra non ten en conta a destrución da pradeira da planta acuática zostera na propia praia de Sada, sendo unha zona de refuxio e cría de especies mariñas (algunhas con interese comercial). Tamén, entre outros aspectos, se minimiza o impacto sobre a zona prevista de extracción da area (enfronte de Lorbé). Esta zona serve de lugar de cría e recrutamento de diversas especies de aproveitamento comercial tal e como xa puxeron de manifesto as Confrarías de pescadores da ría de
Sada e Betanzos xunto coa da Coruña.

As sete organizacións asinantes consideran que se debe acometer un novo proxecto ambiental da ría de Ares-Sada-Betanzos (funciona como un único ecosistema) afrontando os problemas de contaminación, impacto das infraestruturas existentes, mellora dos recursos marisqueiros e pesqueiros e mellora dos espazos protexido, pero sen danar os ecosistemas xa existentes e coa menor obra civil posible. Este novo proxecto debe contar cun novo estudo de impacto ambiental e ter o máximo consenso entre os sectores sociais implicados.

 

Nova sede de SGHN en Santiago de Compostela

Santiago, 23-08-2015

SGHN aprácese de informar que ven de trasladar a súa sede central á Avenida de Vilagarcía nº 2, entreplanta C (Praza de Vigo) en Santiago de Compostela. O Apartado de Correos consérvase sen cambios (Apartado nº 330, 15780 Santiago de Compostela).

 

Deterioración do estado de conservación dos ecosistemas litorais de Galicia:
2. ZEC As Catedrais

Santiago, 17-08-2015

A Zona Especial de Conservación Ás Catedrais (ZEC ES1120005) inclúe unha superficie marítimo-terrestre de 304 ha, distribuídas entre os concellos de Barreiros e Ribadeo. Está área protexida posúe ademais a condición legal de "espazo natural protexido", ao ser declarada como "Zona de Especial Protección dos Valores Naturais". Á súa vez parte da área protexida pertencente ao termo municipal de Ribadeo, en concreto a zona de Augas Santas - Esteiro - Os Castros, foi declarada como Monumento Natural, mentres que a totalidade do espazo protexido ribadense forma parte da zona núcleo da Reserva da Biosfera do Río Eo, Oscos e Terras de Burón.

Malia a existencia destas figuras de áreas protexidas, así como normativas e plans de xestión para garantir a protección dos ecosistemas e especies de flora e fauna silvestre, o estado de conservación dos compoñentes da biodiversidade, especialmente na área occidental da ZEC Ás Catedrais (Concello de Barreiros), resulta moi deficiente:

  • A Reserva da Biosfera Río Eo, Oscos e Terras de Burón, xestionada polos gobernos autónomos de Galicia e Asturias carece de actividade. A pesares dos 8 anos transcorridos dende a súa declaración (Xuño -2007) a Reserva aínda non cumpriu cos mínimos esixibles na actualidade a todas as Reservas da Biosfera (órganos de xestión e participación; plan de xestión), circunstancia que podería determinar a súa descatalogación pola UNESCO.
  • A aprobación do Plan de Conservación do Monumento Natural da Praia das Catedrais non resolveu os incumprimentos da lexislación vixente no espazo natural (alegacións SGHN) e, mesmo, xenerou un novo:
    • Continúa o incumprimento do artigo 33.3 da Lei 42/2007 ao permitir dentro do Monumento Natural a existencia de actividades de aproveitamento económico.
    • Non se puxo en marcha ningunha medida para evitar a deterioración dos hábitats prioritarios e favorecer a súa recuperación, tolerando a degradación dos ecosistemas de cantís e breixeiras de conservación prioritaria (4040 * Breixeiras secas atlánticas costeiras de Erica vagans) polo pisoteo continuo dos visitantes que transitan por áreas de grande fraxilidade ambiental de forma totalmente irracional.
    • As restricións ao acceso á praia, que priorizan a visita dos que pasan a noite en establecementos hoteleiros da bisbarra) poderían incumprir o artigo 45 da Constitución, que garante a todos os cidadáns o dereito a gozar dun medio axeitado, sen diferenza polo lugar da súa procedencia ou aloxamento.
  • Na área correspondente á ZEC Ás Catedrais do Concello de Barreiros intensificouse nos últimos anos a destrución de elementos de interese ambiental e cultural:
    • Á existencia dun nefasto paseo marítimo que afecta á integridade do ecosistema dunar, creando viais e aparcamentos sobre áreas ocupadas potencialmente por hábitats de interese comunitario, únese un total descontrol no uso público, con presenza continua de cans sen bozo e correa, tendas e antucas instaladas sobre as dunas, tránsito anárquico de persoas, etc.
    • Recentemente o Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente, coa autorización da Consellería de Medio Ambiente Territorio e Infraestruturas, realizou distintas actuacións para favorecer un uso intensivo dos veraneantes, incluida a retirada con maquinaria pesada dos cantos mariños depositados na praia para logo incorporar a area acumulada sobre a zona eulitoral, que tiveron consecuencias nefastas para o patrimonio natural e cultural:
      • Destruiuse o hábitat de interese comunitario “1220. Vexetación perenne de bancos de seixos”.
      • Destruíuse un depósito paleontolóxico de máis de 8.000 anos de antigüidade (Praia de Area Longa, San Miguel de Reinante), no que se conservan restos de turba, grandes madeiros e restos óseos de distintas especies de animais salvaxes.
      • Parte dos cantos mariños depositáronse sobre o sistema dunar, provocando unha considerable alteración dos hábitats de dunas brancas “2110 Dunas móbiles embrionarias; 2120 Dunas móbiles de litoral con Ammophila arenaria, dunas brancas” e o hábitat prioritario de dunas grises “2130 * Dunas costeiras fixas con vexetación herbácea, dunas grises”.
    • O hábitat prioritario de dunas grises deste espazo mostra unha elevada presenza de especies invasoras, que evidencian a falta de protección e conservación. As manchas constituídas pola especie exótica invasora Carpobrotus edulis elimináronse de forma deficiente e non se implementaron medidas para a restauración posterior.

Hábitat de interese comunitario "1220. Vexetación perenne de bancos de seixos” antes e despois da súa destrución pola Demarcación de Costas do Estado en Galicia.

Xacemento paleontolóxico da Praia de Arealonga parcialmente destruido polas actuacións da Demarcación de Costas do Estado en Galicia.

Por todos estes motivos, SGHN ven de solicitarlle á Conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas (PDF) que:

  • Articule as medidas necesarias para poñer en funcionamento a Reserva da Biosfera do Río Eo, Oscos e Terras de Burón acorde cos criterios establecidos pola UNESCO e a lexislación española.
  • Cumpra e faga cumprir o artigo 33.3 da Lei 42/2007 do Patrimonio Natural e da Biodiversidade.
  • Asegure, en conformidade coa lexislación comunitaria (DC 92/43/CEE) e española (Lei 42/2007) un estado de conservación favorable, e no seu caso a súa restauración, para os tipos de hábitats de interese comunitario presentes na ZEC Ás Catedrais:
    • 1220 Vexetación perenne de bancos de seixos.
    • 2110 Dunas móbiles embrionarias.
    • 2120 Dunas móbiles de litoral con Ammophila arenaria, dunas brancas.
    • 2130 * Dunas costeiras fixas con vexetación herbácea, dunas grises.
    • 4040 * Breixeiras secas atlánticas costeiras de Erica vagans.
  • Asegure a protección integral do depósito paleontolóxico existente na praia de Area Longa (San Miguel de Reinante, Barreiros), instruíndo un expediente informativo sobre as accións denunciadas neste escrito, depurando as responsabilidades administrativas que puidese derivarse destas, e comunicandoas á Fiscalía do Medio Ambiente.

Ademais, vista a gravidade da situación na ZEC As Catedrais, SGHN solicitoulle tamén á Fiscalía de Medio Ambiente da Comunidade Autónoma de Galicia (PDF) que proceda á apertura de dilixencias previas para determinar se existen, e no seu caso para depurar, as posibles responsabilidades penais dos feitos denunciados.

 

Cursiño-Degustación de algas

Sada, 17-08-2015

A Delegación de As Mariñas da SGHN organiza un cursiño-degustación de algas o vindeiro sábado 29 de agosto, que comezará cunha saída de campo á praia de Arnela (Sada) e rematará cunha cea de degustación.

  • Lugar de encontro: Casa da Cultura de Sada
  • Saída de campo: das 10:00 ás 14:00 horas. Prezo: 2 € socios, 5 € non socios.
  • Cea-degustación: a partires das 21:00 h no restaurante "Ría de Sada" (Sada). Prezo: 15 €
  • Inscrición: imprescindible antes do día 27 de agosto no correo electrónico asmarinhas@sghn.org ou no 686143143 (SMS ou buzón de voz).

 

Actividade da Sección de Astronomía e Contaminación Lumínica

Velada astronómica no mosteiro de Santa Catalina

Ferrol, 10-08-2015

O martes 25 de agosto entre as 21:30 e as 24:00 h haberá unha velada astronómica no mosteiro de Santa Catalina (Concello de Ares), organizada pola Asociación de Amigos do Mosteiro de Santa Catalina coa colaboración da Sección de Astronomía e Contaminación Lumínica de SGHN. E preciso levar roupa de abrigo e calzado cómodo. Haberá unha charla previa sobre o que se va a ver (aprox. 30 min) e logo unha observación co telescopio dobsoniano de 400 mm de espello de SGHN. Se as condicións meteorolóxicas non permitisen a obsevación habería unha proxeción titulada "Viaxe espacial". Inscricións previas na biblioteca municipal de Ares ou no teléfono 981 448 057.

 

Comité das Rexións Europeas
Dictame sobre a mellora da proteción do medio mariño

Santiago, 10-08-2015

Na sesión 112º do Pleno dos días 3 e 4 de xuño do Comité das Rexións Europeas elaborouse un Dictame sobre a Mellora da proteción do medio mariño (2015/C 260/02), no que se recollen indicacións importantes sobre o tema.

Así, subliña a importancia fundamental de que a Unión Europea dispoña dunha política marítima integrada. As zonas marítimas de Europa e as súas costas son cruciais para o benestar e a prosperidade dos seus cidadáns, xa que constitúen as rutas comerciais europeas, regulan o seu clima e serven de fonte de alimentos, enerxía e recursos, ademais de ser lugares favoritos para residencia e lecer. O bo estado medioambiental dos mares e océanos é un compoñente clave da sostibilidade da vida, tamén do medio mariño. No documento recóllense os elementos sobre os que é preciso traballar:

  • Medidas de protección da biodiversidade, as redes tróficas e o chan mariño.
  • Medidas para protexerse fronte ás especies alóctonas.
  • Medidas para protexer as especies explotadas comercialmente.
  • Medidas contra a eutrofización.
  • Medidas de redución dos contaminantes.
  • Medidas para reducir os desechos mariños.
  • Medidas para reducir a introdución de enerxía nos mares e océanos.

Membros de SGHN e do C.E. Natureza no Xurelo, que en 1981 se enfrontou a dous buques holandeses, protexidos por un barco da súa mariña de guerra, para loitar contra os vertidos radioactivos na Fosa Atlántica. Máis...

 

Deterioración do estado de conservación dos ecosistemas litorais de Galicia:
1. O Parque Natural de Corrubedo

Santiago, 07-08-2015

A beiramar Galicia conserva un importante elenco de compoñentes do patrimonio natural e da biodiversidade, moitos dos cales están estritamente protexidos pola normativa comunitaria, estatal e autonómica, se ben a configuración da Rede de Espazos Naturais de Galicia é aínda incompleta, carecendo dunha efectiva protección áreas con importantes valores ambientais, unha situación agravada coa paralización da última proposta existente de ampliación da Rede Natura 2000.

Moi lamentablemente, nos espazos xa declarados asistimos a unha progresiva deterioración do estado de conservación dos ecosistemas litorais de Galicia (praias de area, seixos e coidos; sistemas dunares; acantilados; marismas, e lagoas costeiras) debido á falta de medidas de conservación/restauración, así como á case ausencia de vixilancia e a permisividade no desenvolvemento de distintas actuacións (introdución de especies exóticas invasoras, circulación de vehículos e persoas sobre áreas sensibles, vertedura de todo tipo de residuos, construcións sobre hábitats e núcleos de presenza de especies protexidas, presenza irregular de cans e outros animais de compañía, etc) que vulneran abertamente a lexislación. Valga, como primeira mostra, o caso do Parque Natural de Corrubedo.

Xunto co Parque Nacional das Illas Atlánticas, o Parque Natural de Corrubedo e o único espazo no que se manteñen uns mínimos criterios de xestión racional, homologables ao que internacionalmente se considera unha área protexida. Esta xestión desenvólvese a pesar dunha reducida dotación de medios e cunha progresiva diminución dos traballos científicos de monitoreo, que na maioría dos casos se realizan sen achegas económicas da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas.

A declaración do Parque Natural de Corrubedo en 1992 promoveuse para impedir a deterioración do sistema dunar ameazado pola extracción ilegal de áridos e o desenvolvemento dun urbanismo depredador. O primeiro director do Parque Natural desenvolveu unha serie de actuacións irracionais que trouxeron consecuencias moi negativas para a conservación diste singular espazo, entre elas a introdución de distintas especies exóticas invasoras para o ornato de camiños e os sistemas dunares ou a construción dunha pasarela de madeira que atravesaba transversalmente a grande duna móbil. A construción desta pasarela constituíu un feito irregular, en canto a que a mesma contradí abertamente a regulación que establece o propio Plan de Ordenación dos Recursos Naturais do Parque Natural de Corrubedo (Decreto 139/1992). A pasarela e o uso peonil efectuado con ela alteraron moi significativamente a dinámica natural da duna, provocando a súa degradación e provocaron tamén o deterioro do sistemas de dunas grises e depresións intradunares, zonas de cría e de presenza de numerosas especies protexidas, especialmente do Alcaraván (Burhinus oedicnemus). Froito destas actuacións desapareceron no Parque Natural as únicas poboacións coñecidas de Omphalodes littoralis subsp gallaecica, especie catalogada como “Prioritaria” pola Directiva Hábitat e “En Perigo” no Catalogo Galego de Especies Ameazadas.

No ano 2006 a Xunta de Galicia retirou a pasarela e prohibiu o acceso peonil á "Duna Móbil", formulando unha xestión alternativa do uso público e dos accesos á praia que tivo un efecto moi positivo na rexeneración da propia duna, así como dos hábitats e núcleos poboacionais de especies protexidas que se atopan neste ámbito. A decisión foi apoiada por ONG e investigadores das distintas universidade de Galicia. Existe unha ampla documentación científica que permite considerar que ditas medidas formuladas dende a dirección do Parque Natural tiveron un efecto positivo na conservación do patrimonio natural e da biodiversidade, mellorándose ademais o uso público de espazo e a percepción que os visitantes obteñen do Parque Natural de Corrubedo. Na actualidade o Parque Natural de Corrubedo acubilla a máis importante poboación reprodutora galega de Alcaraván, especie catalogada “En Perigo de Extinción” no Catálogo Galego de Especies Ameazadas. O mantemento desta poboación depende criticamente da adecuada tranquilidade no cordón de dunas grises. A apertura dunha pasarela o longo da duna móbil incrementaría o nivel de perturbacións sobre os exemplares residentes, reducindo a capacidade de acollida deste ecosistema e con efectos impredecibles na propia viabilidade da poboación local.

O modelo formulado no Parque Natural de Corrubedo debería ser mellorado, dado o avance da duna móbil, incrementando as medidas de vixilancia nos días non laborais e no período estival, adecuando ademais a tipificación e importe das sancións aos infractores que pisan e alteran os hábitats de interese naturais e as zonas críticas para a conservación de especies protexidas, aplicando as sancións establecidas na Lei 42/2007 do Patrimonio Natural e da Biodiversidade, en lugar de aplicar de forma benévola para o infractor a Lei 9/2001.

SGHN asiste, con fonda preocupación, a declaracións da Dirección Xeral de Conservación da Natureza (La Voz de Galicia - Barbanza, 17-07-2015) nas quese plantexa a posibilidade de reinstalar a pasarela sobre a duna móbil de Corrubedo, coa sutil xustificación de poñer fin ao pisoteo ilegal e puntual que sufre na actualidade. A proposta suxerida pola Directora Xeral de Conservación da Natureza suporía claudicar fronte aos infractores ambientais e realizase obviando os efectos negativos que esta infraestrutura xa xerou no pasado sobre os compoñentes do patrimonio natural e da biodiversidade, e os que previsiblemente xeraría, de novo, tras a súa reinstalación. E o máis grave, volvendo a propoñer unha acción que segue a resultar incompatible co Plan de Ordenación dos Recursos Naturais (Decreto 139/1992).

Con istes argumentos, SGHN ven de solicitar á Conselleira de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas (PDF) que promova unha protección racional e eficiente do patrimonio natural e da biodiversidade de Galicia, sustentada na mellor información científico - técnica e na aplicación dos principios de cautela e prevención, tal e como contempla o Tratado de Funcionamento da Unión Europea. Evitando con iso establecer medidas irracionais como a formulada para a duna móbil do Parque Natural de Corrubedo, cando os datos científicos corroboraron de forma categórica os seus graves efectos negativos sobre o estado de conservación diste senlleiro ecosistema litoral.

 

Shaula

Efemérides astronómicas agosto

Ferrol, 05-08-2015

Durante o verán, mirando ao ceo cara ao sur, vemos a constelación de Scorpio, e no extremo do que parece ser a cola do alacrán atópase a estrela Shaula. É a vinte e cinco estrela máis brillante do ceo e atópase a 365 anos luz de nós según as ultimas averiguacións. É dunha cor branco-azulado e ten unha magnitude aparente de 1,62.

Ten un diámetro 11 veces maior que o diámetro do Sol, e é 36.000 veces máis brillante, a súa temperatura na superficie é de case 25.000º C, a súa masa é 11 veces maior que a do Sol. Trátase dun sistema triplo, e a unha distancia semellante á separación que existe entre o Sol e o planeta Xúpiter, atópase Shaula B, unha estrela masiva, azul e quente, que orbita á principal unha vez cada 5 anos. Entre ambas atópase unha terceira estrela do tamaño do noso Sol, probablemente unha estrela nova en fase de formación, xa que se supón que as tres non teñen mais de 15 millóns de anos.

Na mitoloxía clásica, representa a cola do alacrán, que parece querer cravar o seu ferrón no peito do centauro que representa a constelación de Saxitário. O nome Shaula provén do árabe “Al Shaulah”, a cola, na que se atopa; pero, segundo o astrónomo persa Al Biruni, ven de “Mushalah”, o ferrón, en referencia á posición na que se atopa o alacrán, listo para atacar e picar. O seu nome científico é Lambda Scorpii.

O nome Shaula aplicábase antiguamente ás dúas estrelas que forman o ferrón, pero recentemente asignouse á máis brillante, e a súa compañeira aparente recibiu o nome de Lesath. O lugar no que se atopa é a zona do centro galáctico, uns simples prismáticos permitirannos observar un gran número de estrelas nas súas proximidades, pero un pouco por encima veremos claramente os cúmulos abertos de M6 e M7. Todo un espectáculo a descubrir.

Ver ampliación.

  • Día 5: Mercurio e Venus moi próximos. Urano e a Lúa moi próximos.
  • Día 7: Ás 02:02 h a Lúa en Cuarto minguante. Mercurio e Xúpiter moi próximos.
  • Día 12: Choiva de estrelas Perseidas, tamén coñecidas como bágoas de San Lourenzo, actividade desde o 17 de xullo ao 24 de agosto, con un máximo de 100 por hora na noite do 12 ao 13 de agosto. Son producidas polos restos do cometa 109P/Swift-Tuttle. Radiante en Perseo, de aí o seu nome.
  • Día 13: Marte e a Lúa moi próximos.
  • Día 14: Ás 14:53 h Lúa Nova. Venus e a Lúa moi próximos.
  • Día 15: Xúpiter e a Lúa moi próximos.
  • Día 16: Mercurio e a Lúa moi próximos.
  • Día 18: Choiva de estrelas Kappa-Cygnidas, actividade desde o 3 ao 25 de agosto, cun máximo de 3 por hora o 18 de agosto. Radiante en Cisne.
  • Día 20: Aniversario do lanzamento do Voyager 2 a percorrer Xúpiter, Saturno, Urano e Neptuno (1977). Hoxe atopase a 16.200.000.000 de quilómetros da Terra (108 UA), e continúa a súa viaxe polo espazo interestelar.
  • Día 22: Ás 19:31 h a Lúa en Cuarto Crecente. Saturno e a Lúa moi próximos.
  • Día 28: Aniversario do descubremento de Encelao, satélite de Saturno por Willian Heschel (1789).
  • Día 29: Ás 18 :35 h Lúa Chea. Marte e Venus moi próximos.
  • Día 30: Aniversario do descubremento do primeiro obxecto pertencente o cinturon de Kuiper 1992 QB1.

PLANETAS

  • Mercurio en Leo, magnitude 0,09. Non visible pola proximidade ao Sol.
  • Venus en Leo, magnitude -3,1. Non visible pola proximidade ao Sol.
  • Marte en Cancer, magnitude 1,95. Visible media hora antes do mencer.
  • Xúpiter en Cancer, magnitude -1,3. Non visible pola proximidade ao Sol.
  • Saturno en Libra, magnitude 0,69. Observable ata 3 h logo do solpor.
  • Urano en Piscis, magnitude 6,1. observable con prismáticos, logo de media noite.

COMETAS

  • Este mes, os cometas teñen magnitudes superiores a 10, polo que son dificilmente localizables.

Ver ampliación.

 

SGHN, 42 anos estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

Ferrol-Ourense-Pontevedra-Sada-Santiago,
05-
08-2015

Din que unha imaxe vale máis que mil palabras, e é certo. Neste mes que SGHN cumpre 42 anos, queremos compartir con todos os visitantes desta web unha imaxe moi ilustrativa das dúas perspectivas ben distintas coas que abordar a relación co mundo, natural e humano, que nos rodea.

Folga dicir cal é a perspectiva de SGHN.

 

Boas novas para o Museo de Historia Natural de SGHN

Ferrol, 30-07-2015

Tal e como recollen as novas en diversos medios de comunicación (La Voz, Diario de Ferrol, Ferrol 360), o novo alcalde Jorge Suárez ven de declarar que o Concello de Ferrol vai a acometer en breve prazo as obras de reforma da "Casa do Coronel" que acubilla o Museo de Historia Natural e a Delegación en Ferrol de SGHN.

Recoñecendo expresamente “que consideramos que é unha parte importante da cidade e ó que ata o de agora non se lle deu a relevancia que realmente ten” ata o punto de que no seu estado actual a fachada do edificio “podería definirse como símbolo do feísmo en Ferrol” o alcalde afirmou a pronta execución das obras de remodelación da fachada e do tellado con cargo aos fondos do Plan Urban, cofinanciado pola UE.

 

A seca, a rega e "El Roto"

Castellano

Madrid-Santiago, 25-07-2015

Coa meirande parte dos cursos fluviais da Limia a piques do colapso hidrolóxico, outro ano máis, polo regadío abusivo e insustentable que sobre-explota ríos e acuíferos (máis...)...

Coas "autoridades competentes" da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil afirmando falsamente no novo Plan Hidrolóxico que os cursos fluviais da Limia secan en verán de modo natural (máis...)...

Con gobernantes e gobernados botándolle as culpas a un verán moi seco e caluroso, esquecendo insensatamente os erros cometidos durante a desecación da lagoa de Antela e nos plans de regadío, ...

Con uns e outros ignorando as continuas advertencias que o cambio climático nos está a amosar xa...

... Afortunadamente, Andrés Rábago "El Roto" coa súa habitual maestría satírica resume nunha imaxe e 15 palabras ata onde pode chegar a estupidez humana.

Gracias, "El Roto", pola túa magnífica viñeta e a túa xenerosidade ao permitirnos reproducila.

Viñeta publicada en El País o 22-07-2015 (©Copyryght EL ROTO / EDICIONES EL PAÍS, SL 2015) Reproducida con permiso do autor.

 

Roteiro ambiental polas Gándaras de Budiño: sábado 25 de xullo

Pontevedra, 22-07-2015

SGHN-Delegación de Pontevedra organiza un roteiro ambiental polas Gándaras de Budiño o vindeiro sábado día 25. A saída será ás 9:30 h dende o aparcadoiro dos observatorios das Gándaras, ao cal se accede pola saída 21 "Gándaras Sur" da autovía A-55 Porriño-Tui. É necesario levar roupa axeitada para pasar a mañá nas ribeiras do río Louro.

As prazas son limitadas e a inscrición é gratuita contactando con valoranatura@gmail.com

 

Na procura do abellaruco e máis...

5ª Edición, sábado 11 de xullo de 2015. Actividade organizada pola Sección Antela de SGHN

Ourense, 21-07-2015

Un ano máis o abellaruco déixase ver e acompáñanos nalgúns momentos da xornada cumpríndose o obxectivo primordial desta saída a observación desta ave, case podemos dicir, exótica que pasa o inverno en África e vén criar ao norte. Por suposto que tamén gozamos, disfrutamos e sorprendémonos coas explicacións dos nosos magníficos expertos e da magnífica compañía de todos os participantes na xornada.

Organizados e dispostos iníciase a "V Edición de "Na procura do Abellaruco" circulando por unha estrada estreita bordeada por soutos nas inmediaciones do pobo de Pentes onde se fai a primeira parada a pé de estrada. As beiras das estradas resultan interesantes para os xeólogos porque deixan ao descuberto materiais e estruturas, neste caso o noso consocio e xeólogo José Ramón describe elementos propios do periglaciarismo; o periglaciarismo caracterízase pola intermitencia de ciclos de xeo e desxeo que provocan fragmentación das rochas e fluxos de auga que arrastran os materiais fracturados e angulosos de distintos tamaños e granulometrías, durante o desprazamento os fragmentos longos dispóñense na dirección do fluxo da auga circulante, neste caso, por un val que queda colmatado ata formar a estrutura actual que ahora podemos ver ao quedar cortada pola estrada.

Lección de xeoloxía.

Neste punto estamos xa en zona de minería do estaño de Pentes e Barxa moi preto do LIC Pena Maseira. Curiosamente na páxina electrónica da Xunta de Galicia a imaxe que acompaña ao texto sobre os valores deste espazo é a cabeza dun abellaruco (Merops apiaster) o que nos vén a indicar que xa hai posibilidade de observalo así que, Alberto e Marcos, rápidamente dan algunhas indicacións sobre as características do ave e da súa bioloxía: distribución, hábitat, alimentación xunto con datos relativos á niñificación por exemplo que profundidade que poden acadar os niños e canta terra deben de mover para a súa construción.

E moito máis...

Ollando un abellaruco (Merops apiaster).

 

Para que non sexan 9.000 páxinas de papel mollado!!

Alegacións de SGHN ao Plan Hidrolóxico da Demarcación Miño-Sil 2015-21

Ourense-Santiago, 09-07-2015

SGHN ven de presentar, dentro do periodo de información pública, ás súas alegacións ao Plan Hidrolóxico da Demarcación Hidrográfica Miño-Sil 2015-21 (en adiante PH-DHMS; PDF). O novo PH-DHMS non resposta ás expectativas que SGHN tiña depositadas, e non semella que poida supor un avance real, eficaz e suficiente na protección das augas. O documento precisa unha concienzuda revisión para corrixir erratas, duplicidades, contradicións e problemas formais, así como para incluir unha cartografía máis detallada.

A clasificación das masas de auga na DHMS é moi deficiente no relativo aos medios de augas estancadas de carácter natural-seminatural (lagos, lagoas, charcas), así como ós humidais higrófilos e turfófilos, para os que se empregan criterios incorrectos, polo que ignora moitos dos existentes na Bacía Alta do Miño, nas cabeceiras da Bacía do Sil Inferior e na bacía do Limia que si están incluidos no Inventario dos Humidais de Galicia. Este feito é da maior relevancia, pois o territorio da DHMS posúe precisamente unha notable singularidade ecolóxica en relación coa presencia destes medios que acubillan un importante grupo de hábitats, así como especies de flora e fauna protexida pola normativa europea, estatal e autonómica.

Lagoa de Ocelo, nas abas de Pena Trevinca (Ourense)

O tratamento dos compoñentes da biodiversidade cun estatus xurídico específico (especies protexidas, hábitats de interese comunitario), que deberan terse en conta para establecer as áreas de protección, os caudais ecolóxicos e as medidas de xestión, amosa eivas moi graves alomenos no referente a once especies de flora e fauna gravemente ameazada a nivel galego, europeo ou mundial. En consecuencia a determinación dos caudais ecolóxicos non as tivo en conta, incumprindo así as obrigas indicadas na Instrución de Planificación Hidrolóxica. Ademais, o listado de especies invasoras é incompleto e moi desactualizado, ignorando información dispoñible mesmo no propio Ministerio ao que pertence a CHMS.

Estación da Rede SAIH en Ponteliñares (Ourense).

En relación aos caudais ecolóxicos establecidos polo vixente Plan Hidrolóxico, nas case 9000 páxinas do PH-DHMS 2015-21 sometido a información pública SGHN foi incapaz de atopar ningunha referencia á avaliación do seu cumprimento. SGHN considera imprescincible que se inclúa información estatística sobre os incumprimentos dos caudais en cada estación da rede SAIH, a intensidade e duración dos mesmos e as medidas adoptadas ao respecto pola CHMS.

Máis aló de limitarse a inventariar exemplos de presións sobre augas superficiais tan rechamantes como que ningunha das 75 presas na DHMS conte con escala par peixes ou que existan 25 afeccións de explotacións mineiras directamente ao cauce dunha masa de auga, compriría que, en aplicación do espírito e a letra da Directiva Marco da Auga, o PH-DHMS presentase alomenos unha estratexia para avanzar na solución desas presións.

 

 

Na imaxe da dereita pódense ver sobre a fotografía do SIGPAC (MAGRAMA) os ríos desaparecidos polas louseiras en Casaio (Ourense)

Por outra banda, de entre todas as estimacións de caudais ecolóxicos aceptables segundo a Instrución de Planificación Hidrolóxica, no PH-DHMS escolleuse a máis baixa (percentil do 5%) pero, ademais, incumprindo os criterios estatísticos máis elementais, o intervalo temporal empregado para o cálculo do percentil (mes) é moi diferente do intervalo temporal ao que se pretende extrapolar (trimestre), polo que, de feito, o caudal presentado como “ecolóxico” non é o do percentil 5 (o máis baixo) senón o do percentil 1,67. En consecuencia, os caudais mínimos ou ecolóxicos deberan ser recalculados para todas as masas de auga da DHMS. No caso de optar por recalculalos polo método hidrolóxico dos percentiles, SGHN:

  • Solicita que se empregue o percentil do 10%, como valor intermedio entre os admitidos pola IPH (5-15%) e como “valor salomónico de consenso” entre as demandas consuntivas e as demandas ambientais.
  • Esixe que, calquera que sexa o percentil escollido, o intervalo temporal de cálculo do percentil sexa o mesmo que o intervalo temporal de aplicación do caudal ecolóxico.

Incumprimento dos obxectivos para 2015 do vixente Plan Hidrolóxico

Segundo cálculos de SGHN a partires dos datos oficiais, os obxectivos de bo estado ecolóxico e químico en 2015 comprometidos no vixente Plan Hidrolóxico e esixibles en aplicación da Directiva Marco da Auga incumprense no 14% das masas de auga da Demarcación Hidrográfica, porcentaxe que é maior no Sistema de Explotación Miño Baixo (19,1%) e, moi especialmente, na bacía do Limia (53,3%). Estes datos revelan con claridade que, por ineficacia ou inaplicación, o vixente Plan Hidrolóxico non contribuiu a mellorar o estado das masas de auga nos sistemas de explotación “máis complicados”.

Aínda que o PH-DHMS 2015-21 non o fai, a situación na bacía da Limia é tan preocupante que fai urxente e imprescindible unha analise das posibles causas para alomenos tentar mellorar a situación no futuro:

  • O brutal desbaldimento de auga cunha moi ineficiente rega por aspersión, cun consume 2,5 veces máis elevado que nos restantes regadíos da DHMS, é a responsable de que os principais cursos de auga na Limia sequen todos os anos como reiteradamente ten informado SGHN á CHMS (máis...). Por iso é de todo punto inadmisible que o PH-DHMS 2015-21 terxiverse a realidade ó afirmar que secan en verán de maneira natural e que non contemple para a Limia mellorar a eficiencia do regadío nin instalar estacións de control dos caudais utilizados que xa existen no resto das principais zonas regables na DHMS.
  • Como non semella creible que o gando estabulado na Limia beba dúas ou tres veces menos auga que no resto da Demarcación, ou ben os datos do PH-DHMS están equivocados para o conxunto da Demarcación ou subestiman en 2,03-2,89 hm3/ano o consumo de auga pola gandería na Limia. Como referencia para eses enormes volumes “esquecidos” cabe sinalar que o encoro de Cachamuiña do que se abastece a cidade de Ourense ten unha capacidade de 2 hm3.
  • Como amosa a seguinte táboa, elaborada por SGHN cos datos oficiais, o “caudal ecolóxico” para o río Limia en Ponteliñares establecido no PH-DHMS só é coherente cos obtidos polos restantes métodos en inverno-primavera, mentres que en verán é un 33% máis baixo e e en outono é catro veces inferior. Aínda pior, a CHMS nin siquera esixiu o cumprimento dese misérrimo caudal ecolóxico, tolerando que circulen ata só 0,2 m3/s.

Á vista da dramática situación actual do Sistema de Explotación Limia, resulta rechamante que PH-DHMS non contemple para A Limia ningunha das 89 medidas para garantir que as condicións hidromorfolóxicas das masas de auga estean en consonancia co logro do estado ecolóxico necesario ou do bo potencial ecolóxico das masas de auga designadas como artificiais ou moi modificadas.

Sobre os orzamentos e o cumprimento dos obxectivos da Directiva Marco da Auga

Mentres en 2009-15 a CHMS deixou sen investir 374 millóns de euros (case 4 de cada 10 euros do orzamento) no seu ámbito territorial e o 14% das súas masas de auga non cumpren os obxectivos comprometidos para 2015, investiu 36 millóns fora do seu ámbito competencial acometendo boa parte do saneamento de Santiago de Compostela (máis...).

Para o segundo ciclo de planificación hidrolóxica (2015-2021), malia ter aínda sen facer boa parte dos “deberes hidrolóxicos” do primeiro ciclo, o orzamento comprometido é de apenas 387 millóns euros: un 60% menos do orzamento e un 37% menos do executado no primeiro ciclo 2009-15. A vista destes datos, SGHN ten serias dúbidas da vontade e as posibilidades reais de cumprimento dos obxectivos co horizonte 2021.

Resposta da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil ás alegacións de SGHN.

 

Informe anual de actividades nas Gándaras de Budiño

Pontevedra, 07-07-2015

O espazo natural das Gándaras de Budiño e Ribeiras do río Louro, con varias zonas húmidas e ecosistemas contiguos de moito valor natural propiciaron a inclusión na Rede Natura 2000. Isto non impediu que sufrira unha grande transformación ó longo dos anos e hoxe en día está totalmente transformada e perdeu unha parte dos seus hábitats. O espazo natural alberga 5 hábitats prioritarios con boas representacións de vexetación acuática e turbeiras e importantes formacións de bosque de ribeira. Inclúe varias decenas de especies de vertebrados e invertebrados protexidos, destacando unha das derradeiras poboacións de sapoconcho europeo (Emys orbicularis) de Galicia e España, e que é a principal localidade de cría regular de Charneco (Anas crecca) en España.

Dende 2014, socios da SGHN realizan un programa de seguemento medioambiental centrado no espazo natural LIC Gándaras de Budiño, baseado en actividades programadas de voluntariado con periodicidade mensual, xunto cun seguemento do estado ambiental dos ecosistemas por un equipo de voluntarios e colaboradores. Presentamos o primeiro informe global (PDF) do desenvolvido ata a data. Gracias a tódolos colaboradores.

 

Actividade de SGHN, Verdegaia e AHE nas Gándaras de Budiño

Pontevedra, 03-07-2015

Co gallo do DIA MUNDIAL DO MEDIOAMBIENTE, a SGHN, Verdegaia e AHE celebraron o 6 de xuño de 2015 unha actividade para contribuir ós obxectivos de conservación da biodiversidade na Rede Natura 2000.

O obxetivo desta actividade medioambiental no espazo natural Gándaras de Budiño, foi a divulgación dos valores naturais do espazo natural e aportar datos para o coñecemento da biodiversidade e o seu estado ambiental. A actividade consistiu nunha ruta circular guiada polos diversos ecosistemas do ZEC Gándaras de Budiño, ligados ás Ribeiras do río Louro, observando fauna e flora do espazo natural. Máis información no informe (pdf) da xeira.

 

Novo artigo da revista BRAÑA

1º Rexistro de Aphodius scrutator en Galicia

 

Pontevedra, 27-06-2015

Unha nova especie súmase “oficialmente” ó catálogo galego de biodiversidade, neste caso concreto un coleóptero coprófago que desenvolve o seu ciclo vital nalgunhas montañas galegas, a parte de localizarse noutra zonas ibéricas e do continente euroasiático.

Para descargar o artigo preme AQUÏ ou na imaxe.

 

Qué están a facer no P.N. de Enciña da Lastra?

Ourense, 24-06-2015

Despois de moitos anos de inactividade, SGHN tivo coñecemento da realización de traballos con maquinaria pesada nunha antiga canteira de caliza que na actualidade se atopa íntegramente dentro do LIC, ZEPA e Parque Natural da Serra de Enciña da Lastra.

Á vista da situación, SGHN ven de solicitar á Dirección Xeral de Conservación da Natureza e á Dirección Xeral de Enerxía e Minas información acerca das actividades que contan con autorización ambiental e mineira na dita parcela, sita na cabeceira do regato de Pereda, no polígono 27, parcela 2439 do concello de Rubiá, entre a estrada N-120 e a estrada local a Vilar de Silva e Pardollán.

 

Guía de campo
para a interpretación do feísmo na paisaxe galega

Lugo, 23-06-2015

A modo de presentación

"...Nas décadas finais do Século XX e a primeira do presente, a paisaxe foi destruíndose, quizais con maior forza, con maior avidez. As fragas e os soutos desapareceron do ámbito territorial de moitas parroquias, de moitos municipios, e de seguir con este ritmo destrutor posiblemente de moitas bisbarras. A perda de biodiversidade móstrase igualmente contundente en relación coa representación doutros ecosistemas, especialmente das brañas e turbeiras, dos queirogais, das dunas e marismas, das lagoas costeiras e interiores. Vivimos unha época gris para a conservación do patrimonio de Galicia, sexa este natural, cultural, rural ou urbano. A destrución cabalga desbocada propagando unha visión distorsionada da modernidade, coa que se quere ocultar un modelo insostible tanto na súa vertente ambiental como social..."

Compre salientar que "A fin de colaborar na protección dos bosques nativos e non fomentar os monocultivos forestais celulósicos, este libro foi editado exclusivamente en formato dixital" e que pode descargarse libremente premendo na foto ou premendo na seguinte ligazón:
http://ibader.org/archivos/docs/2015-Guia-Feismo-Galicia.pdf

 

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible
para defender a nosa natureza

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Amence na Limia: Humidal Antonio Villarino

Dictame Comite Regiones UE: mellora proteción medio mariño

Lei 5/2015, de mellora da estrutura agraria de Galicia

Actividades SGHN-Ourense 2014

Ratificación Convenio CITES pola UE

Informe Tribunal Contas UE axudas por incendios

Decreto Plan de Conservación Lagoa e areal de Valdoviño

Segunda fase de recuperación do lobo mariño Celeiro

Lei 30/2014, de Parques Nacionais

Primeiro lobo mariño da tempada 2014-15

Reglamento UE Nº 1143/2014 especies exóticas invasoras

Modificación Directiva Marco Auga

Estrategia española conservación diversidade vexetal

ENIL Sistema dunar Praia América-Panxón

Modificación Ley Responsabilidad medioambiental

Directiva 2014/80/UE protección augas soterráneas

SENTENCIA PRESTIGE

Fractura hidráulica ("fracking")

Antela: un conto de verdade

Paspallás nº 41 en PDF

Branha_VI_-_I_Congreso_Macromicoloxia_Galaico-Luso_1987